+7 778 325 44 44

Отбасы және балалар

Жұмыссыздан алимент: Қазақстанда қалай есептеледі және өндіріледі

Қазақстанда жұмыссыздан алимент жойылмайды: сот баланың қажеттіліктері мен төлеушінің нақты мүмкіндіктеріне сүйенеді. Табыс болмаған кезде сома қалай анықталатынын, жұмыссыздық жәрдемақысынан алимент ұстала ма және қандай орындау тәсілдері қолданылатынын талдаймыз.

Жұмыссыз ата-анадан алимент өндіру

Жұмыстан айырылу баланы асырау міндеттемесін алып тастамайды, бірақ механизмін өзгертеді: сот еңбек кітапшасындағы жазбаға емес, ата-ананың нақты мүмкіндіктері мен баланың қажеттіліктеріне қарайды. Егер табыс құжатпен расталмаса, бұл төлеудің қажеті жоқ дегенді білдірмейді — мәселе қай базадан есептеу керектігінде.

Төменде сот табыс болмаған кезде соманы қалай айқындайтыны, жұмыссыздан жұмыссыздық бойынша жәрдемақыдан алимент ұстала ма, табыстың жоқтығын қандай тәсілдермен растауға болады және төлеуші міндеттемеден жалтарған жағдайда қандай шаралар қолданылатыны талданған.

Жеке мәселе — жұмыссыздық бойынша жәрдемақыдан ұстап қалу: ресми табысы жоқ төлеуші баланы асыраудан босатылмайды, ал мөлшер оның нақты мүмкіндіктері мен баланың қажеттіліктеріне қарай айқындалады.

Жұмыссыз адамнан алимент — Қазақстанда қалай есептеледі және өндіріп алынады

Ресми табыстың болмауы ата-ананы баланы асырау міндетінен босатпайды: төлемдер жұмыс істейтін адамнан өндірілгендей негіздерде өндіріп алынады — міндет туыстықтан туындайды, жұмысқа орналасу фактісінен емес. Мұндай төлемдердің мөлшерін сот тараптардың материалдық және отбасылық жағдайы мен назар аударуға тұрарлық өзге де мән-жайларды негізге ала отырып белгілейді. Осыдан практикалық тұжырым шығады: дәлелдемелерді төлеушінің табысы туралы ғана емес, баланың қажеттіліктері туралы да дайындау қажет.

Егер табыс расталмаса, сот жұмыссыз адамнан алимент сомасын тұрақты ақшалай сомада айқындай алады — баланың бұрынғы қамтамасыз ету деңгейін барынша сақтау үшін айлық есептік көрсеткішке сүйене отырып (ҚР НК-нің 141-бабы). Ата-аналардың келісімі бойынша алиментті мүлік беру жолымен де төлеуге болады (ҚР НК-нің 162-бабы). Bonafacto заңгерлері алдымен құжаттарды зерделейді, содан кейін ғана перспективаларды бағалайды — оның ішінде дәлелдемелер құрамы бойынша да.

Сот мұндай есептеу кезінде нені назарға алады:

  • Табыс: ресми жалақының болуы мен мөлшері, оның ішінде маусымдық және тұрақты емес табыс
  • Отбасы құрамы: төлеушінің асырауындағы адамдар саны
  • Денсаулық: ата-ана мен баланың жай-күйі, қосымша күтімге мұқтаждығы
  • Мүлік: қамтамасыз ету деңгейі және табыс әкелетін активтер
  • Шығыстар: баланың тамақтануына, емделуіне, оқуына арналған құжаттар
  • Себептер: болашақта табыс алу мүмкіндігі және оның қазір неге жоқтығы

Жұмыссыз әкеден алимент өндіру: сот неге сүйенеді

Сот жұмыспен қамтылу фактісіне емес, ата-ананың баланы асырауға қатысу міндетіне және оның нақты мүмкіндіктеріне сүйенеді. Ресми табысы жоқ әкенің жағдайын бағалай отырып, сот оның неліктен жұмысқа орналаспағанын, жұмыс істеу мүмкіндігінің бар-жоғын, жұмыспен қамту орталығында есепте тұрғанын, жұмыс іздеп жүргенін, өзге де қаражат көздерінің бар-жоғын анықтайды. Баланың қажеттіліктері де ескеріледі: жасы, денсаулық жағдайы, асырауға қажетті шығыстар.

Нақты нені тексереді және анықтайды:

  • әке жұмыс іздеуші тұлға ретінде есепте тұр ма
  • уақытша немесе маусымдық табыстарының болуы
  • табыс әкелетін мүлкінің болуы
  • ресми жұмысқа орналаспау себептері
  • әке асырауға міндетті өзге де адамдар
  • баланы асырауға жұмсалатын нақты шығыстар

Бұл неге маңызды? Тізім көрсетеді: еңбек кітапшасында жазбаның болмауы міндеттің жоқтығына тең емес. Егер әкенің маусымдық табысы немесе табыс әкелетін мүлкі болса, сот бұл мән-жайларды баланың қажеттіліктерімен салыстырады — және олардың жиынтығы асырау ақысын есептеу тәсіліне ықпал етеді.

Жұмыссыз әкеден балаға алимент: есептеу нұсқалары

Жұмыссыз әкеден балаға алимент екі тәсілмен өндіріледі: табыстың үлесінде және тұрақты ақшалай сомада. Таңдау төлеушінің табысы расталған-расталмағанына байланысты: тұрақты табыс болмаса, үлесті қолдануға негіз жоқ.

Неке және отбасы туралы кодекске сәйкес үлестік есептеу табыс белгілі және расталған кезде қолданылады: жұмыстан алынған анықтама, салықтық есептілік немесе базадағы мәліметтер. Ұстап қалу табыстан жүргізіледі, ол болмаған жағдайда есептеу негізін жоғалтады.

Расталған табыс болмаған кезде сот алиментті тұрақты ақшалай сомада тағайындайды. Ол тараптардың материалдық жағдайына қарай белгіленеді және табысқа байланысты емес — бала төлеушінің жұмыспен қамтылуына қарамастан асырау үшін тұрақты түрде алады.

Сотқа жүгіну үшін табыстың жоқтығын дәлелдеу маңызды: анықтамалар, жұмыссыз ретінде есепте тұрғаны туралы мәліметтер, мүліктің бар-жоғы туралы деректер.

  • Табыс үлесі: егер табыс құжатпен расталса.
  • Тұрақты ақшалай сома: егер тұрақты табыс болмаса.
  • Тәсілдердің үйлесімі: сот алиментті бір мезгілде үлестерде және тұрақты ақшалай сомада өндіруі мүмкін.
  • Үлес мөлшерін өзгерту: сот оны мән-жайларды ескере отырып азайтуы немесе ұлғайтуы мүмкін.
  • Индекстеу: тұрақты соманы ұстап қалу орны бойынша ұйым айлық есептік көрсеткіш мөлшеріне пропорционалды индекстейді (ҚР НОК 173-бабы).

Жұмыссыз адамнан бір балаға алимент: сома қалай айқындалады

Сот еңбек кітапшасындағы жазбаға емес, төлеушінің нақты мүмкіндіктері мен баланың қажеттіліктеріне сүйенеді. Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы кодекске сәйкес бір балаға үлестік тәртіппен алимент табыстың және өзге де кірістің төрттен бір бөлігін құрайды. Кіріс тұрақты болмаса немесе мүлдем болмаса, сот ақшалай тұрақты сомада асырау қаражатын белгілеуге құқылы.

Іс жүзінде есептеу екі жолмен жүргізіледі. Кіріс расталған жағдайда, тіпті ол ресми болмаса да, сот үлестен шығуы мүмкін. Кіріс мүлдем болмаса, ақшалай тұрақты сома қолданылады — осылайша жұмыссыз адамнан алимент мөлшері символдық шамаға айналмайды.

Бір балаға асырау қаражатын өндіріп алу кезінде сот тараптардың мүліктік жағдайын зерттейді, тек жұмыстың жоқтығын ғана емес. Асырауындағы адамдар, төлеушінің денсаулық жағдайы, оның шығыстары және нақты табыс табу мүмкіндігі ескеріледі. Болашақта кірістің пайда болуы асырау қаражатының мөлшерін қайта қарауға мүмкіндік береді.

Соттың назарына тараптар құжаттармен растайтын мән-жайлар түседі:

  • төлеушінің жалақыдан басқа өзге де кірісінің болуы;
  • отбасының құрамы және асырауындағы адамдардың саны;
  • денсаулық жағдайы және еңбекке қабілеттілігі;
  • баланың қажеттіліктері және оны асырау деңгейі;
  • өндіріп алу қолданылуы мүмкін мүлік;
  • ресми табыстың болмау себептері.

Жұмыссыздық бойынша жәрдемақыдан алимент: оны ұстап қала ма

Иә, ұстап қалады: жұмыссыздық бойынша жәрдемақыдан (заңда — жұмыстан айырылу жағдайы бойынша әлеуметтік төлем) ұстап қалу атқарушылық іс жүргізу тәртібімен жүргізіледі, бірақ төленуге тиіс соманың 25 пайызынан аспайды (ҚР Әлеуметтік кодексінің 117-бабы). Ата-ана жұмыс істесе де, істемесе де баланы асырауға міндетті, сондықтан жәрдемақының өзі төлеу міндетінен босатпайды. Ұстап қалуға негіз — сот орындаушысына берілген атқарушылық құжат.

Есептеуге әсері өндіріп алу тәсіліне байланысты. Егер алимент табыстың үлесі түрінде белгіленсе, ұстап қалу нақты есептелген жәрдемақыдан жүргізіледі, ал оның мөлшері аз болған жағдайда сомалар да аз болады. Егер өндіріп алу тұрақты ақша сомасында тағайындалса, мөлшер жәрдемақыға байланысты емес, ал жәрдемақыдан оның тек бір бөлігін ғана ұстап қалуға болады — төленбеген қалдық берешек ретінде жинақталады. Сонда жұмыссыздық бойынша жәрдемақыдан алимент іс жүзінде тағайындалған соманы жаппайды және қарыз қалыптасады.

  • Табыстың үлесі: жәрдемақының нақты сомасынан ұстап қалынады, сондықтан төлемдер аз болады.
  • Тұрақты сома: жәрдемақыға байланысты емес, ұстап қалынбаған бөлігі қарызға айналады.
  • Жәрдемақының тоқтатылуы: алимент міндетін жоймайды.
  • Табыстарды тексеру: сот орындаушысы борышкердің табыстарын тексереді және жәрдемақыға өндіріп алуды қолданады.

Жұмыстың болмауы алименттен босатпайды: сот еңбек кітапшасындағы жазбаны емес, ата-ананың нақты мүмкіндіктері мен баланың қажеттіліктерін бағалайды. Жанибек Мугадаров

Ноян Шанов

Жұмыссыз адамға алимент: міндетті орындау тәсілдері

Баланы асырау міндеті табыс болмаса да сақталады. Ол жұмыссыздық жөніндегі жәрдемақы, өзге де әлеуметтік төлемдер және уақытша жұмыстардан түскен табыстар есебінен орындалады: сот орындаушысы өндіріп алуды түскен сомаларға жүгіндіреді. Түсімдер болмаған кезде берешек қалыптасады.

Заң ерікті тәртіпке де жол береді: төлеуші сомаларды өзі аударады, ал алушы түсімдерді тіркейді. Табыс тұрақты болмаған кезде жұмыс істемейтін адамнан алиментті тұрақты ақшалай сомада өндіріп алу қолданылады — сот айлық есептік көрсеткішке еселік шаманы белгілейді.

Жұмыссыз адамның алименттік міндетін орындау
Негіздеме Кім төлейді Мөлшері қалай айқындалады Өндіріп алуға арналған құжат
Алимент төлеу туралы келісім Төлеуші мен алушы ерікті түрде Тараптардың уағдаластығы бойынша, бірақ бала сот арқылы алатын мөлшерден төмен болмауға тиіс (ҚР НК-нің 161-бабы) Нотариуста, медиаторда немесе партисипативтік рәсімде жасалған келісім (ҚР НК-нің 158-бабы)
Сот бұйрығы Жұмыссыз ата-ана Жалақыдан және (немесе) өзге де табыстан үлес түрінде (ҚР НК-нің 139-бабы) Сот бұйрығы
Алимент өндіріп алу туралы талап арыз Жұмыссыз ата-ана Тұрақты ақшалай сомада немесе бір мезгілде үлес түрінде және тұрақты сомада Сот шешімі және атқару парағы
Мүлікке өндіріп алуды жүгіндіру Мүлігі бар жұмыссыз борышкер Берешек шегінде борышкердің мүлігі есебінен Атқарушылық іс жүргізу шеңберінде
Жұмыссыздық жөніндегі жәрдемақы есебінен өндіріп алу Есепте тұрған жұмыссыз адам Жәрдемақыдан ұстап қалу — 25 пайыздан аспайды (ҚР Әлеуметтік кодексінің 117-бабы) Сот орындаушысына жіберілген атқару құжаты

Үлес түріндегі алимент бойынша берешекті сот орындаушысы нақты табысқа сүйене отырып айқындайды, ал егер төлеуші жұмыс істемеген немесе табысы туралы құжаттарды ұсынбаған болса — өндіріп алу кезіндегі Қазақстан Республикасындағы орташа айлық жалақыға сүйене отырып айқындайды (ҚР НК-нің 169-бабының 3-тармағы). Егер алиментті жалақыдан немесе өзге де табыстардан өндіріп алу қатарынан үш ай бойы мүмкін болмаса, өндіріп алу борышкердің мүлігіне жүгіндіріледі (ҚР НК-нің 169-бабының 1-тармағы); жәрдемақыдан ұстап қалуды да сот орындаушысы атқарушылық іс жүргізу шеңберінде қолданады.

Орындалуы тежелмеуі үшін не дайындау керек

Схема сот орындаушысының қолында атқару құжаты мен борышкер туралы өзекті мәліметтер болған жағдайда ғана жұмыс істейді. Келісім, бұйрық немесе сот шешімі — бұл тек рәсімге кіру ғана; одан әрі ілгерілеу өндіріп алушы орындаушыға беретін деректерге байланысты.

  • Атқару құжаты: келісімнің, сот бұйрығының немесе атқару парағының түпнұсқасы.
  • Борышкер туралы мәліметтер: мекенжайы, жұмыс немесе есеп орны, жеке басын куәландыратын құжаттың деректері, — олар бойынша орындаушы түсімдерді іздестіруді жүргізеді.
  • Табыс пен мүлік туралы деректер: үзінділер, анықтамалар, мемлекеттік базалардан мәліметтер, — олар өндіріп алуды нақты көзге жүгіндіруге көмектеседі.
  • Берешекті есептеу: өз есептеу нұсқасы орындаушы айқындайтын есептеумен салыстыру үшін пайдалы.

Істі тежейтін қате — құжаттарды тапсырып, күте беру: жаңа жұмыс орны немесе түсімдер туралы мәліметтерді орындаушыға өзіңіз хабарлауыңыз керек, әйтпесе ұстап қалулар ескірген деректер бойынша жүреді.

Жұмыссыз адамға алимент: алимент төлеушінің өзіне асырау қажет болған жағдайда

Жұмыссыз адамға алимент алуға болады: заң кері жағдайға жол береді, яғни алимент төлеушінің өзі жасына, денсаулық жағдайына немесе өзге де дәлелді себептерге байланысты қолдауға мұқтаж болса, оған асырау талап етілуі мүмкін. Асырауға құқық жұмыспен байланысты емес — мұқтаждық пен еңбекке қабілетсіздік маңызды. Мұндай істерде жұмыссыз адамнан алимент есептеу оның жалақысына байланысты емес: жұбайға алимент мөлшерін сот тараптардың материалдық және отбасылық жағдайын ескере отырып, айлық есептік көрсеткішке еселік қатынаста айқындайды (ҚР НК-нің 149-бабы).

Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы кодекске сәйкес сотта асырау талап ете алады:

  • Еңбекке қабілетсіз мұқтаж жұбай (ҚР НК-нің 147-бабы), ал некені бұзғаннан кейін — неке бұзылғанға дейін еңбекке қабілетсіз болып қалған бұрынғы жұбай (ҚР НК-нің 148-бабы)
  • Жұбайы жүктілік кезеңінде және ортақ бала туған күннен бастап үш жыл ішінде (ҚР НК-нің 147-бабы)
  • Мүгедектігі бар ортақ балаға күтім жасайтын мұқтаж жұбай (ҚР НК-нің 147-бабы)
  • Еңбекке қабілетсіз мұқтаж ата-ана — еңбекке қабілетті кәмелетке толған балаларынан (ҚР НК-нің 145-бабы)
  • Отбасының өзге мүшелері — кәмелетке толмаған аға-інілер мен апа-сіңлілер, немерелер, ата мен әже, өгей әке мен өгей шеше — асырауды ата-анадан, балалардан немесе жұбайдан алу мүмкін болмаған кезде

Міндет екінші жұбайға, оның ішінде бұрынғы жұбайға, не тізімдегі туыстарға жүктеледі. Практикалық кеңес: мұқтаждық пен еңбекке қабілетсіздік туралы құжаттарды алдын ала жинаңыз — талап арыздың өзі де, оның перспективалары да осыларға байланысты.

Жұмыссыздан алимент: табыстың жоқтығын қалай растау керек

Табыстың болмауы өздігінен төлеу міндеттемесін алып тастамайды — табыс болмауының себебі маңызды: жұмыстан шығару, ауру, жақын адамды күту, бос орындардың болмауы немесе қасақана жалтару. Осыған байланысты сот төлеушінің жағдайын табыстан үлес пен тұрақты ақша сомасының арасында таңдай отырып, қалай бағалайтыны шешіледі. Жұмыссыздан алимент борышкердің мүлкі мен өзге де активтері есебінен өндіріледі.

Табыстың жоқтығы сөзбен емес, құжаттармен расталады: сот анықтамаларды, үзінділерді және мемлекеттік базалардан алынған мәліметтерді тараптардың түсініктемелерімен бірге зерттейді. Табысты жасыру адалдық туралы қорытындыға әсер етеді. Жұмыссыз мәртебесі расталған жағдайда сот алиментті тұрақты ақша сомасында тағайындай алады.

Сот толық көріністі көруі үшін өтінішке не қосу керек:

  • соңғы жұмыс орнынан есептік кезеңдегі табыстар мен ұсталымдар туралы анықтама
  • банк шоттары бойынша үзінді және бірнеше ай ішіндегі ақша қозғалысы туралы мәліметтер
  • тіркелген құқықтар мен мүлік туралы мемлекеттік базадан алынған мәліметтер
  • жұмыспен қамту орталығынан есепке қою немесе тиісті бос орынның жоқтығы туралы құжат
  • ауру немесе отбасының еңбекке қабілетсіз мүшесін күту туралы медициналық құжаттар
  • тараптардың түсініктемелері және нақты табыс туралы куәгерлердің айғақтары

Анықтамаларды уақыт қорымен тапсырып, оларда күні мен берген ұйымның деректемелері бар екенін тексеріңіз.

Жұмыссыздан алимент өндіру: табыс болмаған кезде қалай өндіріледі

Табыс болмаған жағдайда да алимент өндіріледі: өндіруші сотқа өтініш береді, сот асырау мөлшерін айқындайды, ал шешімнің негізінде атқару парағы беріледі. Егер жалақы болмаса, сот төлемдерді айлық есептік көрсеткішке еселік тұрақты ақша сомасында не бір мезгілде үлестермен және тұрақты сомада белгілеуге құқылы. Одан әрі мәжбүрлеу тетігі іске қосылады — ол мынадай кезеңдерден тұрады.

Атқарушылық іс жүргізуді сот орындаушысы жүргізеді. Ол іс жүргізуді қозғайды және төлем жасалмаған кезде мәжбүрлеп орындау шараларын қолданады — борышкердің табыстары мен мүлкіне өндіріп алуды қаратады.

  • сотқа алимент өндіру туралы өтініш беру және атқарушылық құжат алу
  • сот орындаушысының атқарушылық іс жүргізуді қозғауы
  • борышкердің жалақысынан, жәрдемақысынан және өзге де табыстарынан ұстап қалу
  • табыстардан қатарынан үш ай өндіріп алу мүмкін болмаса, мүлікке өндіріп алуды қарату (ҚР НК-нің 169-бабы 1-тармағы)

Практикалық жайт: егер борышкер шоттарды немесе мүлікті жасырса, өндірушіге іс жүргізудің барысын өзі қадағалап, табылған активтер туралы орындаушыға хабарлаған жөн — істің нақты ұстап қалуларға дейін жетуі осыған байланысты.

Жұмыссыз адамнан 3 балаға алимент: асырау қалай бөлінеді

Үш және одан да көп балаға келісім болмаған жағдайда сот ата-ананың жалақысының және (немесе) өзге де табысының жартысын өндіріп алады (ҚР НК-нің 139-бабы), ал табыс тұрақты болмаған немесе мүлдем болмаған кезде тұрақты ақшалай соманы белгілей алады (ҚР НК-нің 141-бабы). Неке және отбасы туралы кодекс жалақы мен өзге де табыстан үлес түрінде, сондай-ақ тұрақты сома түрінде өндіріп алуға жол береді — таңдау төлеушінің тұрақты табысының бар-жоғына байланысты.

Жұмыс та, түсім де болмаған кезде айлық есептік көрсеткіш бағдарға айналады: сот одан шыға отырып, балалардың бұрынғы қамтамасыз ету деңгейін барынша сақтау үшін тұрақты соманы айқындайды (ҚР НК-нің 141-бабы).

Тұрақты сома индекстелуге жатады — оны ұстап қалу орнындағы ұйым айлық есептік көрсеткіш мөлшеріне пропорционалды жүргізеді (ҚР НК-нің 173-бабы), сондықтан уақыт өте келе төлем мөлшері жаңа талап арызсыз өзгереді. Bonafacto-да кезеңнің құны жұмыс басталғанға дейін шартта бекітіледі, сондықтан іс бойынша есеп айырысу барысында қосымша төлемдермен күрделенбейді.

  • Үш балаға үлес төлеушінің расталған табысының жартысын құрайды (ҚР НК-нің 139-бабы).
  • Табыс болмаған кезде сот тұрақты ақшалай соманы тағайындай алады.

Есептеу тәртібі мен табыстардың тізбесі іс материалдары бойынша және келісімді ресімдеу кезінде нотариустан нақтыланады. Егер төлеушінің расталған жалақысы болмаса, жұмыссыз адамға арналған алименттің ең төменгі мөлшері заңмен тұрақты цифрмен белгіленбеген — оны сот айқындайды.

Іс-қимыл тәртібі: жұмыс істемейтін адамнан алиментті қалай өндіріп алуға болады

Тәртіп мынадай тізбекке саяды: табыстың жоқтығын растайтын құжаттарды жинау, сотқа өтініш беру, атқарушы құжатты алу және оны сот орындаушысына беру. Әр қадам төлеушінің сөздеріне емес, құжаттарға сүйенеді, — әйтпесе асырау үшін төлемді есептеуге негіз болмайды.

Алдымен анықтамалар мен үзінділер, табыстар туралы базадан мәліметтер, жұмыспен қамту орталығынан құжат жиналады. Содан кейін өтініш сотқа жіберіледі, ал шешімнен кейін атқарушы құжат алынады. Одан әрі — атқарушылық іс жүргізуді қозғау, ал төлемеген жағдайда — мәжбүрлеп орындау шаралары.

  • Табыс туралы құжаттар: анықтамалар, үзінділер, базадан мәліметтер, жұмыспен қамту орталығынан құжат;
  • Сотқа өтініш: төлеушінің табысы жоқтығын растайтын құжаттармен бірге беріледі;
  • Атқарушы құжат: асырау үшін төлемді мәжбүрлеп ұстап қалуға негіз;
  • Атқарушылық іс жүргізу: құжат орындаушыға берілгеннен кейін қозғалады;
  • Мәжбүрлеу шаралары: борышкердің табыстары мен мүлкіне өндіріп алуды қолдану.

Bonafacto заңгерлері алдымен құжаттарды зерделейді, содан кейін ғана перспективаларды бағалайды — осылайша өтініш бергенге дейін қандай растаулар жетіспейтіні көрінеді. Егер мәселе келіссөздер арқылы шешілсе, Bonafacto алдымен сотқа дейінгі жолды ұсынады: асырау үшін төлеу туралы келісімді сол компаниядағы тәжірибелі нотариус рәсімдейді.

Практикалық кеңес: әр құжаттың көшірмесін сақтап, берілген күндерін белгілеп отырыңыз — олар бойынша борышкердің орындаудан қашан жалтарғаны көрінеді. Баланың шотына түскен түсімдерді бөлек тексеріп отырған жөн, сонда берешек жиналған кезде сот орындаушысында толық көрініс болады.

Өтініш бергенге дейін не дайындау керек

Құжаттар жиынтығы алдын ала жиналады: сот қандай соманы негіздей алатыны оған байланысты. Төлеушінің табыстары туралы мәліметтер, оның жұмыспен қамтылуы немесе қамтылмауы туралы растау, мүлік туралы деректер және балаға жұмсалатын шығыстар туралы түсініктемелер қажет болады. Сотсыз қандай шаралар қолданылғаны бөлек тіркеледі — хат алмасу, келісім ұсыну, — бұл өндіріп алушының адалдығын көрсетеді.

  • Табыстар туралы мәліметтер: соңғы жұмыс орнынан анықтамалар, шоттар бойынша үзінділер, базадан деректер;
  • Жұмыспен қамтылу мәртебесі: жұмыспен қамту орталығынан құжат, еңбек кітапшасы, бос орындардың жоқтығы туралы мәліметтер;
  • Төлеушінің мүлкі: өндіріп алу қолданылуы мүмкін тіркелген құқықтар туралы үзінділер;
  • Балаға жұмсалатын шығыстар: тамақтану, емделу, оқу және өзге де қажеттіліктер туралы құжаттар;
  • Сотқа дейінгі қадамдар: асырау туралы хат алмасу, келісім жобасы, талаптарды жіберу туралы белгілер.

Жиі кездесетін қате — жұмыстың жоқтығы туралы растаусыз жалпы сөздермен өтініш беру: сотқа төлеушінің сипаттамасы емес, құжаттар қажет. Екіншісі — борышкердің мүлкін көрсетпеу, ал өндіріп алу оған да қолданылуы мүмкін. Көшірмелердің оқылатынын және күні қойылғанын тексеріңіз: олар бойынша берешек кезеңі салыстырылады.

Жұмыссыздан алимент өндіру кезіндегі жиі кездесетін қателіктер

Құжатсыз «көзбен» есептеу — бірінші қателік: сот өндірушінің болжамдарына емес, расталған табысқа, анықтамаларға және жұмыспен қамтылу туралы деректерге сүйенеді. Егер табыс тұрақты болмаса, жасырылса немесе мүлдем болмаса, оны нақты ақшалай сомамен негіздейді. Құжаттарсыз процестегі ұстаным тек сөзге ғана сүйенеді.

Екінші қателік — балаға жұмсалған шығыстарды тіркемеу. Чектер, түбіртектер және шығыстарды растайтын өзге де құжаттар кәмелетке толмағанның қандай күтімге мұқтаж екенін көрсетеді және талап етілген соманы негіздеуге көмектеседі. Мұндай тіркеуден бас тарту күтім мөлшерін айқындау кезінде ұстанымды әлсіретеді.

Жұмыссыздық бойынша жәрдемақы нақты соманы жабады деп күту де дұрыс емес: ұстап қалулар төлемнен жүргізіледі, ал ол жеткіліксіз болған жағдайда берешек қалыптасады. Тағы бір қателік — нақты соманың индекстелуін қадағаламау және оның жүргізіліп жатқанын тексермеу. Табыс пайда болған кезде сот орындаушысына жүгінуді кейінге қалдырмаған жөн — осылайша ұстап қалулар нақты түсімдерден басталады.

  • Құжатсыз есептеу: сома табыс және жұмыспен қамтылу туралы анықтамалармен расталмаған;
  • Шығыстарды тіркемеу: балаға жұмсалған шығыстар чектермен және түбіртектермен расталмаған;
  • Жәрдемақыға үміт арту: төлем нақты соманы жаппауы мүмкін, берешек өседі;
  • Индекстелуді елемеу: ұстап қалу орнындағы ұйым оны жүргізіп жатқанын тексермейді;
  • Орындаушымен кешігу: табыс пайда болған кезде ұстап қалулар уақытында басталмайды.

Bonafacto-да кезеңнің құны жұмыс басталғанға дейін шартта белгіленеді. Дәлелдемелерді тапсыруға дейін тексеріңіз: бұл есептеуді процесте түзетуден арзан.

Өтінішке қандай құжаттар қосу керек және процесте өзіңізді қалай ұстау керек

Құжаттар пакеті сотқа жүгінгенге дейін жиналады, кейін емес: алимент өндіру туралы өтінішті баланың туу туралы куәлігімен, оны күтіп-бағу туралы мәліметтермен және төлеушінің жұмыспен қамтылуы мен табыстары туралы деректермен бекітеді. Табыстың жоқтығы сөзбен емес, құжаттармен расталады — сот анықтамаларды, үзінділерді және мемлекеттік базалардан алынған мәліметтерді тараптардың түсініктемелерімен бірге зерттейді. Егер төлеуші жұмыспен қамту орталығында есепте тұрса, бұл материалдарда көрсетіледі: жұмыссыз мәртебесі өндіру тәсілін таңдауға әсер етеді.

Процесте екі міндетті ажырату маңызды — күтім мөлшерін белгілеу және оның орындалуын қамтамасыз ету. Қарау қорытындысы бойынша сот шешім шығарады, оның негізінде атқару парағы беріледі; одан әрі өндіруді борышкердің табыстарын тексеретін және түсіп жатқан сомаларға өндіруді жүргізетін сот орындаушысы жүргізеді. Алушыға орындаушымен байланыста болып, төлеушінің белгілі болған қаражат көздері — уақытша жұмыстар, табыс әкелетін мүлік — туралы хабарлап отырған жөн.

  • Туу туралы куәлік: туыстықты және баланы күтіп-бағу міндетін растайды;
  • Төлеушінің табысы туралы анықтамалар: табыстың расталғанын немесе жоқтығын көрсетеді;
  • Жұмыспен қамту орталығынан алынған құжат: жұмыссыз мәртебесін тіркейді;
  • Балаға жұмсалған шығыстарды растау: талап етілген күтім сомасын негіздейді;
  • Атқару парағы: ұстап қалулар үшін сот орындаушысына беріледі.

Практикалық кеңес: төлеушінің өзіңізге белгілі қаражат көздерінің тізімін алдын ала жасаңыз — осылайша орындаушыға табыстарды тексеру оңайырақ, ал сізге ұстап қалуларды нақты түсімдерден бастауға болатын сәтті өткізіп алмау жеңілдейді.

Жұмыссыз адамнан алимент өндіру тәсілдері: шарт → есептеу тәсілі → нәтиже
Шарт Есептеу тәсілі Нәтиже
Табыс құжатпен расталған Жалақыдан және өзге де табыстан үлес Ұстап қалу нақты жалақыдан жүргізіледі
Тұрақты табыс жоқ Тұрақты ақшалай сома Бала жұмыспен қамтылуына қарамастан тұрақты алимент алады
Табыс тұрақты емес немесе жоқ Үлестер мен тұрақты соманың үйлесімі Сот алиментті бір мезгілде үлестермен және тұрақты сомамен өндіріп алуы мүмкін
Келісім болмаған кезде үш және одан көп балаға Жалақының және өзге де табыстың жартысы не тұрақты сома Таңдау тұрақты табыстың болуына байланысты
Тұрақты сома тағайындалған Айлық есептік көрсеткішке пропорционалды индекстеу Төлем мөлшері жаңа талап арызсыз өзгереді

Соңында не болады

Баланы асырау міндеті төлеушінің жұмыспен қамтылуына қарамастан сақталады: жұмыстың болмауы алименттік міндеттемелерді жоймайды. Мөлшерін сот тараптардың жағдайына қарай — табысты, мүлікті және баланың қажеттіліктерін ескере отырып айқындайды.

Жұмыссыздық бойынша жәрдемақыдан алимент атқарушылық іс жүргізу тәртібімен ұсталады. Егер нақты ақшалай сома тағайындалса, түсімдер болмаған кезде берешек қалыптасады, ол борышкер жұмысын ауыстырған кезде жойылмайды.

  • табыстың жоқтығы туралы құжаттарды алдын ала жинайды: есепке қою туралы анықтамалар, шоттар бойынша үзінділер;
  • балаға жұмсалған шығыстарды чектермен, түбіртектермен, шарттармен растайды;
  • ерікті төлемдер туралы хат алмасуды дәлел ретінде сақтайды.

Практикалық қорытынды: дәлелдемелерді сотқа жүгінгенге дейін дайындайды — осылайша соманы да, берешекті де негіздеу оңайырақ.

Тақырып бойынша қызметтер

Отбасылық заңгер Борыштар жөніндегі заңгер Сотта өкілдік ету

FAQ

Сұрақтар мен жауаптар

Сұрағыңызды таппадыңыз ба? Тікелей қойыңыз — WhatsApp арқылы жауап береміз.

Сұрақ қою
Жұмыссыз ата-ана балаға алимент төлеуге міндетті ме?

Иә, ресми табыстың болмауы баланы асырау міндетінен босатпайды. Төлемдер жұмыс істейтін адамнан өндірілгендей негіздерде өндіріледі: міндет туыстықтан туындайды, жұмысқа орналасу фактісінен емес. Сондықтан мәселе төлеу немесе төлемеуде емес, соманы қай базадан есептеуде.

Егер төлеушінің расталған табысы болмаса, сот алиментті қалай есептейді?

Егер табыс расталмаса, сот алименттерді тұрақты ақша сомасында айқындайды. Тұрақты соманың мөлшерін сот баланың бұрынғы қамтамасыз ету деңгейін барынша сақтау үшін айлық есептік көрсеткішке сүйене отырып айқындайды (ҚР НК-нің 141-бабы). Ақшаның орнына мүлік беру ата-аналардың келісімі бойынша мүмкін (ҚР НК-нің 162-бабы).

Сот жұмыссыз әке туралы нені анықтайды?

Сот еңбек кітапшасындағы жазбаға емес, ата-ананың нақты мүмкіндіктері мен баланың қажеттіліктеріне сүйенеді. Әкенің неліктен жұмысқа орналаспағаны, жұмыс іздеуші ретінде есепте тұрғаны, уақытша немесе маусымдық табыстары және табыс әкелетін мүлігі бар-жоғы анықталады. Бұл баланы асырауға жұмсалатын нақты шығыстармен салыстырылады.

Жұмыссыздық жәрдемақысынан алимент ұстала ма?

Иә, жұмыссыздық бойынша жәрдемақыдан (заңда — жұмыстан айырылу жағдайы бойынша әлеуметтік төлем) ұстап қалулар атқарушылық іс жүргізу тәртібімен жүргізіледі, бірақ төленетін соманың 25 пайызынан аспайды (ҚР Әлеуметтік кодексінің 117-бабы). Жәрдемақыны тоқтату алименттік міндеттемені жоймайды.

Егер төлеуші жәрдемақы алса, тұрақты сома бойынша неліктен берешек туындайды?

Жәрдемақыға тұрақты сома байланыстырылмаған, ал жәрдемақыдан 25 пайыздан аспайтын мөлшерде ғана ұстап қалуға болады (ҚР Әлеуметтік кодексінің 117-бабы), сондықтан жұмыссыздық бойынша жәрдемақыдан алименттер іс жүзінде тағайындалған соманы жаппайды және төленбеген бөлігі берешек ретінде жинақталады. Үлестік өндіріп алу кезінде ұстап қалу іс жүзінде есептелген жәрдемақыдан жүргізіледі, сондықтан сомалар аз болады.

Төлеушінің табысы расталмаса, қандай құжаттар маңызды?

Сотқа жүгіну үшін табыстың жоқтығын дәлелдейтін дәлелдер қажет: анықтамалар, жұмыссыз ретінде есепте тұрғаны туралы мәліметтер, мүліктің бар-жоғы туралы деректер. Баланың қажеттіліктері — тамақтануға, емделуге, оқуға жұмсалатын шығыстар туралы құжаттарды да дайындаған жөн.

WhatsApp Қоңырау шалу
WhatsApp-қа жазу