+7 778 325 44 44

Отбасы және балалар

Жұбайына алимент: қашан тағайындалады және ҚР құқығы бойынша қандай мөлшерде

Жұбайына алимент — бұл заңда тікелей аталған негіздер болған кезде жұбайы некеде немесе ажырасқаннан кейін талап етуге құқылы асырау. Мұндай талап балаларды асыраудан бөлек өмір сүреді және неке бұзылғаннан кейін автоматты түрде тоқтатылмайды. Жұбайының төлемдерге құқығы қашан туындайтынын және сот олардың мөлшерін қалай анықтайтынын талдаймыз.

Декреттегі жұбайын асырауға алимент

Асырауға құқық балаға емес, жұбайдың өзіне тиесілі және сот оны өз негіздері бар дербес талап ретінде қарастырады. Кішкентай балаға күтім жасайтын немесе оны күтіп жүрген және өз табысынан айырылған әйел мен неке бұзылғаннан кейін асырау қажет болатын әйел түрлі құқықтық жағдайларда болады — және сотта олар әртүрлі нәрсені дәлелдеуге тиіс.

Әрі қарай жұбайдың некеде, ажырасуға дейін және одан кейін асырау алуға қандай жағдайларда құқылы екенін, әйелге алимент өндірудің балаға алименттен қандай айырмашылығы бар екенін, сот қандай мән-жайларды тексеретінін және қандай қателіктер талапты қанағаттандыруға кедергі келтіретінін талдаймыз. Бөлек — асырауды қалай ресімдеу және өндіру керектігін және өтініш беруге дейін неге назар аудару қажет екенін қарастырамыз.

Некедегі әйелге алимент: жұбайы қашан асырауға құқылы

Күйеуінен асырауды некені бұзбай-ақ алуға болады: оған құқық жұбайында қолданыстағы некеде де туындайды. Некедегі алимент ҚР НК-нің 147-бабы 2-тармағының негіздері бойынша өндіріледі, егер некелік қатынастар іс жүзінде сақталып, бірақ күйеуі асыраудан жалтарса. Мұндай талапты сот некені бұзу туралы даудың бөлек қарайды.

Күйеуінің әйелін асырау міндеті Қазақстан Республикасының «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» кодексінде бекітілген. Жұбайлар бір-бірін материалдық жағынан қолдауға міндетті, ал қолдаудан бас тартқан және алимент төлеу туралы келісім болмаған жағдайда, ҚР НК-нің 147-бабы 2-тармағында аталған жұбайлардың оған қаражаты бар жұбайынан сот тәртібімен оларды талап етуге құқығы бар. Мұнда бірге тұру шешуші болмайды — некенің болуы және заңды негіз маңызды.

Кім алимент талап етуге құқылы

Сотта алимент талап етуге кім құқылы (ҚР НК-нің 147-бабы 2-тармағы):

  • еңбекке қабілетсіз, мұқтаж жұбайы;
  • жүктілік кезеңіндегі және ортақ бала туған күннен бастап үш жыл ішіндегі жұбайы;
  • 18 жасқа дейінгі мүгедектігі бар ортақ балаға күтім жасайтын мұқтаж жұбайы (18 жастан кейін — бірінші немесе екінші топтағы мүгедектік болған жағдайда).

Практикалық кеңес: талап арызға дәл сілтеме жасалған негіз бойынша құжаттар қоса беріледі — табыс туралы анықтама, медициналық қорытынды немесе баланың туу туралы куәлігі. Дәлелдемелер жиынтығы мен жүгіну тәртібін нотариустан немесе соттан нақтылайды.

Декреттегі әйелге алимент: ананың бала күтімі кезінде оны асырау жолы

Декреттегі жұбайды асырау жүктілік кезеңінде және ортақ бала дүниеге келген күннен бастап үш жыл бойы тағайындалады (ҚР НК-нің 147-бабының 2-тармағы); заң бала күтімін және өз табысының болмауын шарт деп атамайды. Асырауды оған қажетті қаражаты бар жұбайдан талап етуге болады (ҚР НК-нің 147-бабының 2-тармағы), — мәні жұмыс фактісінде емес, оның қаражатының болуында.

Асырауға құқық неке бұзылғаннан кейін де сақталады — жүктілік кезеңінде және ортақ бала үш жасқа толғанға дейін (ҚР НК-нің 148-бабының 1-тармағы). Егер жұбайлар бірге тұрып, күйеуі отбасын өз еркімен асырап отырса, мәселе туындамайды, ал әйелін асыраудан бас тартқан жағдайда ол өндіріп алу үшін жүгінуге құқылы — некеде немесе ол бұзылғаннан кейін. Мөлшерді сот жұбайлардың материалдық және отбасылық жағдайына қарай айқындайды (ҚР НК-нің 149-бабы). Практикалық кеңес: табыстар мен балаға жұмсалған шығыстар туралы құжаттарды сақтаңыз — олар асырау мөлшерін айқындау кезінде қажет болады (бұл негіз үшін мұқтаждықты дәлелдеу қажет емес).

Сот осындай талаптар бойынша нені тексереді:

  • Бала: әлі үш жасқа толмаған ортақ бала;
  • Жүктілік: ортақ баланы күту және оның дүниеге келуі;
  • Неке: тіркелген неке, ал ажырасқаннан кейін құқық ортақ бала үш жасқа толғанға дейін сақталады;
  • Күйеуінің қаражаты: оның асырау төлемін төлеуге қаражаты болуы тиіс.

Жүктілік кезінде әйелге алимент: бала туылғанға дейін нені өндіріп алуға болады

Асырауға құқық әйелде жүктілік кезеңінде туындайды және бала туылғаннан кейін сақталады. Негіздеме — жұбайының жүктілігі (ҚР НК-нің 147-бабының 2-тармағы), ал ажырасқаннан кейін — бұрынғы жұбайының жүктілігі (ҚР НК-нің 148-бабының 1-тармағы). Алимент ортақ кәмелетке толмаған балалардың болуына және әйелдің дербес табысының болуына қарамастан өндіріп алынады.

Екі жолмен әрекет етуге болады: жұбайлар төлемдердің мөлшері мен тәртібін өздері айқындайтын нотариалдық келісім, не сот тәртібі — алимент өндіріп алу туралы талап арыз жауапкердің тұрғылықты жері бойынша (ҚР АПК-нің 29-бабының 1-бөлігі) немесе өзінің тұрғылықты жері бойынша (ҚР АПК-нің 30-бабының 4-бөлігі) беріледі. Дау болған кезде мөлшерді сот төлем жасалған кездегі қолданыстағы айлық есептік көрсеткішке еселік қатынаста айқындайды (ҚР НК-нің 149-бабы). Нотариалдық құжат ыңғайлы, өйткені төлемдердің шарттарын жұбайлар сот талқылауынсыз өздері белгілейді.

Бала туылғаннан кейін төлемдер тоқтатылмайды: заң оларды жүктілік кезеңінде және ортақ бала туылған күннен бастап үш жыл ішінде сақтайды (ҚР НК-нің 147-бабының 2-тармағы). Неке бұзылғаннан кейін бұрынғы жұбайы жүктілік кезеңінде және ортақ бала үш жасқа толғанға дейін асырау талап етуге құқылы (ҚР НК-нің 148-бабының 1-тармағы).

Жүкті әйелге алиментті сот арқылы да, келісім бойынша да өндіріп алуға болады — таңдау жұбайлардың сома туралы келісуге дайын болуына байланысты. Мұндай талап кезінде нені тексереді:

  • жауапкермен неке фактісі (немесе бұзылған неке)
  • жүктіліктің медициналық құжаттармен расталуы
  • жұбайлар арасында алимент төлеу туралы келісімнің болмауы
  • жауапкердің асырау төлеуге қаражатының болуы
  • бала туылғаннан кейін төлемдерге құқықтың сақталуы

Жұбайға алимент мөлшері: үлестер, тұрақты сома және баланы асырау

Сот жұбайға төленетін төлемдердің мөлшерін оның материалдық және отбасылық жағдайы мен төлеушінің мүмкіндіктеріне қарай айқындайды. Соманы сот төлем жасалған сәтте қолданыстағы айлық есептік көрсеткішке еселік қатынаста айқындайды (ҚР НК-нің 149-бабы). Декреттегі жұбайды асырауға арналған алимент мөлшерін сот жұбайлардың материалдық және отбасылық жағдайын және тараптардың назарға лайық өзге де мүдделерін ескере отырып белгілейді (ҚР НК-нің 149-бабы).

Егер бір мезгілде жұбай мен баланы асырау мәселесі шешілсе, екі талапты да бір талап арызда мәлімдеуге болады, бірақ әр алушы бойынша негіздер мен есептеу өзгешеленеді. Балаға қаражат көбінесе төлеушінің табысынан үлестермен, ал жұбайға — тұрақты сомамен өндіріледі. Сот тұрақты мөлшерде тағайындаған сома айлық есептік көрсеткішке пропорционалды индекстеледі (ҚР НК-нің 173-бабы).

Түпкілікті мөлшерге әсер ететін негізгі мән-жайлар төменде келтірілген.

  • Ортақ баланың болуы және оның жасы, оның ішінде ол үш жасқа толғанға дейінгі кезең.
  • Жұбайдың мұқтаждығы және оның жеткілікті дербес табысының болмауы.
  • Төлеушінің материалдық жағдайы: табысының мөлшері мен тұрақтылығы, отбасының құрамы, өзге де міндеттемелер.
  • Тараптардың отбасылық жағдайы және асырауындағы өзге адамдардың болуы.
  • Асырау талап етілетін кезең: сотқа жүгінген күннен бастап немесе келісімде көрсетілген күннен бастап.
  • Тұрақты соманы айлық есептік көрсеткішке пропорционалды индекстеу.

Әр алушы бойынша өндіру негіздері мен нысанын кестеге жинақтау ыңғайлы.

Асырау негіздері мен нысаны
Алушы Негіз Өндіру нысаны
Жүктілік кезеңіндегі жұбай Неке, жүктілік Тұрақты ақшалай сома
Үш жасқа дейінгі баласы бар жұбай Ортақ баланың туылуы, үш жас Тұрақты ақшалай сома
Мұқтаж жұбай Еңбекке қабілетсіздік, табысының шектелуі Тұрақты ақшалай сома
Бала Туыстық Табыстан үлестер
Жұбай мен бала бір мезгілде Неке және туыстық Үлес пен тұрақты соманың үйлесімі

Істе бірнеше алушы болған кезде сот әр талап бойынша дәлелдемелерді жеке-жеке бағалайды, бір жалпы санды шығармайды. Тараптардың мән-жайлары өзгерген кезде мөлшерді сотта қайта қарауға болады. Практикалық кеңес — екі тараптың да табыстары мен шығыстары туралы құжаттарды алдын ала жинау: сот қандай соманы негізді деп санайтыны осыған байланысты. Bonafacto заңгерлері осындай құжаттарды дайындауға және әр алушы бойынша есептеуді тұжырымдауға көмектеседі.

Әйелге және балаға бір мезгілде алимент: екі талапты қалай араластырмау керек

Жұбайды асырау және кәмелетке толмағанды асырау — негіздері мен алушылары әртүрлі дербес талаптар. Балаға арналған ақша оның пайдасына өндіріледі және ананың мұқтаждығына тәуелді емес. Екі талап та бір мезгілде мәлімделеді, бірақ алушы әртүрлі: бірінші жағдайда — әйел, екіншісінде — кәмелетке толмаған.

Ананың ҚР Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы кодексі бойынша асыралуға құқығы шектеулі жағдайларда туындайды: жүктілік кезеңінде және ортақ бала туған күннен бастап үш жыл ішінде, егер ол мұқтаж болса және мүгедектігі бар ортақ баланы күтіп-баптаса, сондай-ақ егер ол еңбекке қабілетсіз және мұқтаж болса (ҚР НОК 147-бабының 2-тармағы). Кәмелетке толмағанның өзін асырау туралы сөз болғанда, ананың мұқтаждығы мен еңбекке қабілеттілігінің маңызы жоқ.

Әртүрлі талаптар бойынша нақты нені ажыратады:

  • Бала бойынша негіз — туыстық және кәмелетке толмауы, ананың мұқтаждығы тексерілмейді
  • Ана бойынша негіз — жүктілік және ортақ бала туған күннен бастап үш жыл, мұқтаждық кезінде мүгедектігі бар ортақ баланы күтіп-баптау не еңбекке қабілетсіздік және мұқтаждық
  • Алушылар әртүрлі: бала және әйелдің өзі, сондықтан талаптар да бөлек ресімделеді
  • Есептеу әр талап бойынша бөлек жүргізіледі, сомалар біріктірілмейді
  • Талап арызда екі талап та дербес негіздерімен және есептеулерімен көрсетіледі

Ең жиі кездесетін қате — әйелді асырау мен баланы асырауды бір талапта араластыру. Бұл екі түрлі негіз, және сот оларды бөлек бағалайды, сондықтан араластыру almost әрқашан позицияны әлсіретеді. Анна Кульжемиева

Мурат Билалов

Әйелге және балаға алимент мәлімделгенде, өндіру мен ресімдеу бөлек жүреді: Bonafacto заңгерлері әр талап бойынша өз құжаттар пакетін және өз есептеуін дайындауды ұсынады — осылайша сотқа негіздерді бөлек бағалау оңайырақ. Қай құжаттың дәл ана бойынша негізді, ал қайсысының бала бойынша негізді растайтынын алдын ала тексеріңіз.

Неке бұзылғаннан кейін әйелді асырауға алимент

Иә, ажырасқан кезде әйелге алимент сақталады: некені бұзу өзі бұрынғы жұбайдың асырауға құқығын жоймайды. ҚР Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы кодексі бұл құқықты нақты негіздермен — бұрынғы әйелдің мұқтаждығымен және жағдайымен — байланыстырады, некенің тоқтатылу фактісімен емес. Ажырасу тек алушының мәртебесін өзгертеді: қолданыстағы жұбайдың орнына асырауды бұрынғы жұбай талап етеді.

Жүкті бұрынғы әйелге асырау жүктілік кезеңінде және ортақ нәресте дүниеге келгеннен кейін — ол үш жасқа толғанға дейін беріледі. Жекелеген негіздер — мұқтаж бұрынғы жұбайдың мүгедектігі бар ортақ баланы күтуі (18 жасқа дейін, ал 18 жастан кейін — бірінші немесе екінші топ кезінде) және мұқтаж бұрынғы жұбайдың неке бұзылғанға дейін туындаған еңбекке қабілетсіздігі (ҚР НОК 148-бабы 1-тармағы).

  • Жүкті бұрынғы жұбай: жүктілік кезеңінде және ортақ бала үш жасқа толғанға дейін.
  • Мүгедектігі бар баланы күтуші: мұқтаж бұрынғы жұбай, бала 18 жасқа дейін немесе 18 жастан кейін бірінші немесе екінші топпен (ҚР НОК 148-бабы 1-тармағы).
  • Еңбекке қабілетсіз мұқтаж жұбай: егер еңбекке қабілетсіздік неке бұзылғанға дейін туындаса.

Практикалық тұс: бұрынғы әйелге асыраудың негізі мен мөлшері мұқтаждық пен бала туралы құжаттармен расталады, тек неке бұзылғаны туралы куәлікпен ғана емес, — бұл пакет сотқа жүгінгенге дейін дайындалады.

Жұбайына ажырасуға дейінгі алимент: некені бұзбай өтініш беру жолы

Неке тіркелген және негіз сақталған кезде асырауға өтініш беруге болады: одақты бұзу сотқа жүгінудің шарты болып табылмайды. Тәртіп ажырасқаннан кейінгідей: жұбайға алимент өндіру туралы талап арыз жауапкердің тұрғылықты жері бойынша сотқа (ҚР АПК 29-бабы 1-бөлігі) немесе өзінің тұрғылықты жері бойынша (ҚР АПК 30-бабы 4-бөлігі) беріледі. Сот бұйрығы бұл жерде жарамайды: алимент бойынша ол тек кәмелетке толмаған балаларға ғана шығарылады (ҚР АПК 135-бабы 1-бөлігінің 4-тармағы). Өтінішке неке туралы куәлік, негізді растайтын құжаттар (мысалы, жүктілік туралы немесе ортақ баланы күту туралы), мұқтаждық есебі және төлеушінің табысы туралы мәліметтер қоса беріледі. Егер күйеуі негіздер болған кезде жұбайын өз еркімен асырамаса, асырау сот арқылы өндіріледі.

Бірге тұру және ортақ шаруашылық жүргізу асырауға құқықты жоймайды: заң төлемді жұбайлардың бірге немесе бөлек тұруына тәуелді етпейді. Алиментке құқық туындаған сәттен бастап өткен мерзімге қарамастан сотқа жүгінуге болады (ҚР НК 164-бабы), бірақ жүктілікке байланысты негіз ортақ бала үш жасқа толғанға дейін ғана әрекет етеді (ҚР НК 147-бабының 2-тармағы). Практикалық қадам: талап қоюға дейін мұқтаждықты растайтын дәлелдерді жинап, асырау туралы талапты жазбаша түрде жіберіңіз — ол сіздің қаражат алуға шара қолданғаныңызды растайды; бұл маңызды, өйткені алимент сотқа жүгінген сәттен бастап тағайындалады, ал өткен кезең үшін ол үш жыл шегінде ғана өндіріледі, егер мұндай шаралар қолданылған және төлеуші жалтарған болса (ҚР НК 164-бабы).

Күйеуіне және жұбайына алимент: қашан екінші тарапқа асырау төлемі тиесілі

Асырау талап ету құқығы күйеуінде де туындайды: оның пайдасына төлемдер некеде немесе ол бұзылғаннан кейін, егер ол еңбекке қабілетсіз және мұқтаж болса немесе мұқтаж болып, мүгедектігі бар ортақ балаға күтім жасаса, тағайындалады (ҚР НК-нің 147-бабының 2-тармағы, 148-бабының 1-тармағы); жүктілікке және баланың туылуына байланысты негізді заң тек жұбайына береді. Сот еңбекке қабілетсіздікті, мұқтаждықты және назарға лайық өзге де мән-жайларды бағалайды. Шарттар мен мөлшер «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің ережелері бойынша айқындалады.

Еңбекке қабілетсіздік пен мұқтаждық құжаттармен — медициналық және табыс туралы құжаттармен расталады. Жұбайына алимент мөлшерін сот айлық есептік көрсеткішке еселік қатынаста айқындайды (ҚР НК-нің 149-бабы).

Мүгедектігі бар балаға күтім жасау

Жеке негіз — мұқтаж жұбайдың 18 жасқа дейінгі мүгедектігі бар ортақ балаға күтім жасауы (18 жастан кейін — бірінші немесе екінші топтағы мүгедектік кезінде) (ҚР НК-нің 147-бабының 2-тармағы). Некеде тұрғанына қарамастан сотқа жүгінуге болады.

Сот сүйенетін мән-жайлар:

  • Медициналық-әлеуметтік сараптама қорытындысымен немесе өзге медициналық құжатпен расталған жұбайдың еңбекке қабілетсіздігі.
  • Мұқтаждық: табыс туралы құжаттармен расталған өз қаражатының жеткіліксіздігі.
  • 18 жасқа дейінгі мүгедектігі бар немесе 18 жастан кейін бірінші не екінші топтағы мүгедектігі бар ортақ балаға күтім жасау (ҚР НК-нің 147-бабының 2-тармағы).

Құжаттарды жинаған кезде нотариустан немесе соттан мұқтаждық пен денсаулық жағдайын растаудың қандай түрлері қажет болатынын алдын ала нақтылаңыз: айқын сомаға материалдардың жеткілікті болуы осыған байланысты.

Жұбайға алимент: сот тексеретін негіздер мен мән-жайлар

Сот неке фактісін емес, заңдық құрамды тексереді: еңбекке қабілетсіздік, мұқтаждық және бала күтіміне байланысты мән-жайлар. Еңбекке қабілетсіздік денсаулық және мүгедектік туралы құжаттармен, мұқтаждық — табыстар, шығыстар және отбасы құрамы туралы мәліметтермен расталады. Ортақ бала күтімі — жасы, денсаулығы және қарауға мұқтаждығы бойынша айқындалады. Заң бойынша жұбайды күтіп-бағу әйел немесе еркек мәртебесінен автоматты түрде туындамайды: әрбір мән-жай жеке дәлелденеді.

Негіздер жұбай еңбекке қабілетсіз және мұқтаж болған кезде, сондай-ақ ол мұқтаж болып, мүгедектігі бар ортақ баланы күтіп-баққан кезде, сондай-ақ жүктілік кезеңінде және ортақ бала туған күннен бастап үш жыл ішінде туындайды (ҚР НК-нің 147-бабының 2-тармағы). Ерікті түрде күтіп-бағу ұсынылмаса немесе оның мөлшері жеткіліксіз болса, мәселе сотта шешіледі — Bonafacto заңгерлері осы кезеңде растауларды жинауға көмектеседі.

Сот ең алдымен нені зерттейді:

  • медициналық және әкімшілік құжаттармен расталған жұбайдың еңбекке қабілетсіздігі;
  • мұқтаждық, яғни лайықты күтіп-бағу үшін табыстардың жеткіліксіздігі;
  • жүктілік және ортақ бала туған күннен бастап үш жыл;
  • мүгедектігі бар ортақ баланы күтіп-бағу;
  • екі тараптың да табыстары мен мүлкі, оның ішінде төлеуші өзі мәлімдемейтін көздер: олар табыстар туралы мәліметтер сұрату, салық деректері және үзінділер арқылы анықталады;
  • төлеушінің өзге асырауындағылар мен міндеттемелерінің болуы.
Сот нені тексереді
Мән-жай Немен расталады Іс үшін маңызы
Еңбекке қабілетсіздік Медициналық-әлеуметтік сараптама қорытындысы, мүгедектік туралы анықтама Күтіп-бағуға құқық — мұқтаждықпен бірге
Мұқтаждық Табыстар, шығыстар, отбасы құрамы туралы мәліметтер Тұрақты соманың мөлшерін айқындайды
Мүгедектігі бар баланы күтіп-бағу Туу туралы куәлік, медициналық құжаттар Мұқтаждық кезінде құқық
Жүктілік және босану Медициналық құжаттар, туу туралы куәлік Жүктілік кезеңінде және бала үш жасқа толғанға дейін құқық, мұқтаждық талап етілмейді
Тараптардың табыстары Табыстар туралы анықтамалар, салық мәліметтері, үзінділер Күтіп-бағу мөлшеріне әсер етеді
Асырауындағылар Өзге күтіп-бағу алушылар туралы құжаттар Төлем мөлшерін түзетеді

Мән-жайлар жиынтығы бойынша бағаланады, әрбір дәлелді сот зерттейді. Заң бойынша алимент заңда аталған негіздердің біреуі расталған кезде ғана тағайындалады — құжаттарсыз күтіп-бағуға есеп құрылмайды.

Жұбайына алимент: күтіп-бағуға қалай рәсімдеу және өндіріп алу

Жұбайына күтіп-бағу ерікті түрде — алимент төлеу туралы нотариалдық келісіммен белгіленеді, онда жұбайлар төлемдердің мөлшерін, тәртібін және мерзімдерін өздері айқындайды; келісімді медиаторда немесе партисипативтік рәсімдегі адвокаттарда да рәсімдеуге болады (ҚР НК-нің 158-бабы). Төлеуші келісімді орындамаса, қалай әрекет ету керектігін нотариустан нақтылайды. Келісу мүмкін болмаса, күтіп-бағу сот арқылы өндіріп алынады.

Сот тәртібімен күтіп-бағу талап ету құқығы жұбайында некеде және ол бұзылғаннан кейін — жүктілік кезеңінде және ортақ бала үш жасқа толғанға дейін, мұқтаждық және мүгедектігі бар ортақ баланы күтіп-бағу кезінде, сондай-ақ еңбекке қабілетсіздік және мұқтаждық кезінде (неке бұзылғаннан кейін — егер еңбекке қабілетсіздік неке бұзылғанға дейін туындаса) пайда болады (ҚР НК-нің 147-бабы 2-тармағы, 148-бабы 1-тармағы). Мұқтаждық пен еңбекке қабілетсіздік медициналық-әлеуметтік сараптама қорытындысымен және табыс туралы құжаттармен расталады. Заң бойынша алимент мөлшерін сот осы мән-жайларды және екі тараптың материалдық жағдайын ескере отырып, айлық есептік көрсеткішке еселік қатынаста (ҚР НК-нің 149-бабы), ал белгіленген мөлшерлеме бойынша емес айқындайды.

Өтінішке туыстықты да, талап негізін де көрсететін құжаттар қоса беріледі:

  • неке немесе неке бұзу туралы куәлік
  • ортақ баланың туу туралы куәлігі
  • жүктілік туралы анықтама немесе баланы үш жасқа дейін күтіп-бағу туралы құжат
  • мүгедектік туралы медициналық-әлеуметтік сараптама қорытындысы
  • табыс және отбасы құрамы туралы анықтама
  • мүгедектігі бар баланы күтіп-бағу туралы құжаттар

Пакетті беруге дейін жинайды: жетіспейтін анықтамаларды процесте жинағанша, алдын ала алу оңайырақ. Bonafacto заңгерлері бірінші консультацияда сіздің жағдайыңызды қандай нақты негіз растайтынын және оны қандай құжаттар жабатынын талдайды.

Жұбайына алимент: жиі кездесетін қателіктер және нені ескеру маңызды

Асырауға құқық неке бұзылуымен байланысты емес: жұбайы неке кезеңінде де алимент талап етуге құқылы, егер күйеуі көмектен жалтарса. Негіз — жүктілік және ортақ бала туған күннен бастап үш жыл, мұқтаж жұбайдың мүгедектігі бар ортақ балаға күтім жасауы не еңбекке қабілетсіздік пен мұқтаждықтың қатар болуы. Талап арыз жауапкердің тұрғылықты жері бойынша (ҚР АПК 29-бабының 1-бөлігі) немесе талапкердің тұрғылықты жері бойынша (ҚР АПК 30-бабының 4-бөлігі) беріледі.

Мөлшері біржола белгіленген жоқ: сот оны тараптардың материалдық және отбасылық жағдайына қарай айқындайды. Мөлшер айлық есептік көрсеткішке еселік қатынаста айқындалады (ҚР НК 149-бабы), ал сот шешімі бойынша тұрақты сома айлық есептік көрсеткішке пропорционалды индекстеледі (ҚР НК 173-бабы), мән-жайлар өзгерген кезде мөлшер қайта қаралады. Асырау автоматты түрде тоқтамайды: бұрынғы жұбайды асырау міндеттемесі сот шешімі бойынша тоқтатылады — алушы жаңа некеге тұрғанда немесе негіздер жойылғанда (ҚР НК 150-бабының 2-тармағы).

Мұндай істерде ең қымбатқа түсетін қателіктер — оларды тізіммен талдаған ыңғайлы:

  • Балаларға және жұбайына алиментті шатастыру — бұл әртүрлі талаптар және әртүрлі алушылар.
  • Ажырасқаннан кейін жұбайына асырау қарастырылмайды деп есептеу: неке бұзылған, міндеттеме сақталады.
  • Төлемдердің автоматты түрде тоқтатылуын күту — өндіріп алуды өзгерту немесе тоқтату туралы өтініш қажет.
  • Кірістер, отбасы құрамы, шығыстар және денсаулық жағдайы туралы құжаттарсыз талап арыз беру.
  • Алимент төлеу туралы нотариалдық келісімсіз ауызша уағдаластықтарға сену.
  • Есептеусіз және негіздеусіз соманы мәлімдеу.

Bonafacto заңгерлері есептеуден бастауды ұсынады: нақты нені сұрап отырсыз, мұқтаждықты немен дәлелдейсіз және бұл екінші тараптың кірістерімен қалай арақатысады. Алдын ала жиналған құжаттар мен түсінікті ұстаным сотта уақытты үнемдейді.

Құжаттар мен іс-қимыл тәртібі: кезең-кезеңімен талдау

Тәртіп бес қадамға саяды: негіздемені айқындау, құжаттарды жинау, келісімге келуге тырысу, бас тартылған жағдайда сотқа жүгіну, содан кейін орындалуын талап ету. Алдымен талаптың неге негізделгені тіркеледі: жүктілік және ортақ бала туған күннен бастап үш жыл, мұқтаждық кезінде мүгедектігі бар ортақ баланы күту, еңбекке қабілетсіздік пен мұқтаждық бірге. Бұған дәлелдемелердің тізбесі де, талаптың қалай тұжырымдалатыны да байланысты.

Одан әрі құжаттар топтамасы жиналады: неке туралы немесе оны бұзу туралы куәлік, баланың туу туралы куәлігі, медициналық құжаттар, табыс және отбасы құрамы туралы анықтамалар. Bonafacto заңгерлері алдымен құжаттарды зерделейді, содан кейін ғана перспективаларды бағалайды — осылайша жүгінуге дейін қандай қағаздардың жетіспейтіні көрінеді. Әйел мен балаға алимент туралы сөз болғанда, әр алушы бойынша жеке-жеке растаулар дайындалады: баланың туыстығы мен жасы, жұбайының жағдайы мен оның табысы.

Содан кейін тараптарға нотариалдық келісімді талқылаған жөн — ол төлемдердің тәртібі мен нысанын сотсыз бекітуге мүмкіндік береді. Егер келісімге келу мүмкін болмаса, жиналған құжаттармен сотқа талап арыз беріледі. Шешімнен кейін мәселе сот орындаушысы арқылы орындалуға көшеді.

  • Негіздеме: жүктілік және ортақ бала туған күннен бастап үш жыл, мұқтаждық кезінде мүгедектігі бар баланы күту, еңбекке қабілетсіздік пен мұқтаждық.
  • Құжаттар: неке туралы немесе оны бұзу туралы куәлік, туу туралы куәлік, медициналық қағаздар, табыс және отбасы құрамы туралы анықтамалар.
  • Келісім: асырау тәртібі мен нысаны туралы нотариалдық құжат.
  • Сот: ерікті түрде шешуден бас тартылған жағдайда талап арыз беріледі.
  • Орындалу: сот орындаушысы арқылы өндіріп алу.

Түбінде не болады: асырауға құқықтан қалай айырылмау керек

Асырауға құқық жұбайға тиесілі және неке бұзылғаннан кейін автоматты түрде тоқтамайды. Ол дәлелденген негізге сүйенеді — жүктілік және ортақ баланың алғашқы үш жылы, мүгедектігі бар ортақ баланы күту немесе еңбекке қабілетсіздік, ал соңғы екі жағдайда тағы да мұқтаждық. Асырау екі жолмен ресімделеді: тараптардың келісімі арқылы не сот арқылы.

Мән-жайларды құжатпен растау

Практикалық ұсыныс қарапайым: мән-жайларды құжаттармен — медициналық, табыс туралы, отбасы құрамы туралы — тіркеңіз, өйткені дәл солар мұқтаждықты және талап негізін дәлелдейді. Жұбайға және балаға қойылатын талаптарды шатастырмаңыз: әрбір алушының өз негізі, өз есебі және өз өндіріп алу нысаны бар.

Алдын ала жиналған құжаттар асырау мөлшерін қайта қарау кезінде де ұстанымды сақтауға көмектеседі.

Тақырып бойынша қызметтер

Отбасы заңгері Бала құқықтары жөніндегі заңгер Сотта өкілдік ету

FAQ

Сұрақтар мен жауаптар

Сұрағыңызды таппадыңыз ба? Тікелей қойыңыз — WhatsApp арқылы жауап береміз.

Сұрақ қою
Неке бұзылмаған болса, жұбайына алимент тағайындала ма?

Иә, алиментті қолданыстағы некеде де алуға болады: оған құқық жұбайында ажырасуға қарамастан туындайды. Некедегі алимент ҚР НК-нің 147-бабы 2-тармағының негіздері бойынша, егер жұбайы асыраудан жалтарса, өндіріледі. Мұндай талапты сот некені бұзу туралы даудың бөлек қарайды.

Бала қанша жасқа дейін әйелі алимент талап етуге құқылы?

Асырауға құқық жүктілік кезеңінде туындайды және ортақ бала туған күннен бастап үш жыл бойы сақталады (ҚР НК-нің 147-бабының 2-тармағы); ажырасқаннан кейін бұрынғы жұбайы ортақ бала үш жасқа толғанға дейін оны талап етуге құқылы (ҚР НК-нің 148-бабының 1-тармағы). Бала күтімі мен өз табысының болмауын заң шарт деп атамайды. Бала туғаннан кейін төлемдер тоқтатылмайды.

Күйеуінің жұмыс істемеуі жұбайын асырау міндетіне әсер ете ме?

Өздігінен — жоқ: алиментті осыған қажетті қаражаты бар жұбайдан талап етуге болады (ҚР НК-нің 147-бабының 2-тармағы): мәні жұмыстың өзінде емес, оның қаражатының болуында. Мұқтаждық пен тараптардың мүмкіндіктерін сот нақты мән-жайлар бойынша бағалайды. Мөлшерін сот жұбайлардың материалдық және отбасылық жағдайына қарай айқындайды (ҚР НК-нің 149-бабы).

Сот жұбайына алиментті қандай мөлшерде өндіріп алады?

Сот жұбайына төленетін алимент мөлшерін төлем жасалған кездегі қолданыстағы айлық есептік көрсеткішке еселік қатынаста айқындайды (ҚР НК-нің 149-бабы). Мөлшер жұбайының материалдық және отбасылық жағдайы мен күйеуінің мүмкіндіктеріне қарай айқындалады. Сот тұрақты мөлшерде тағайындаған сома айлық есептік көрсеткішке пропорционалды индекстеледі (ҚР НК-нің 173-бабы).

Жұбайына да, балаға да асырауды бір мезгілде өндіріп алуға бола ма?

Иә, екі талапты да бір талап арызда мәлімдеуге болады, бірақ бұл — негіздері мен алушылары әртүрлі дербес талаптар. Балаға қаражат көбінесе төлеушінің табысынан үлес түрінде өндіріледі, ал жұбайға — тұрақты сомада. Сот әр талап бойынша дәлелдемелерді жеке-жеке бағалайды, бір жалпы санды шығармайды.

Жұбайын асырауды сотсыз қалай ресімдеуге болады?

Жұбайлар нотариалдық келісім жасаса алады, онда төлемдердің мөлшері мен тәртібін өздері айқындайды. Мұндай құжат ыңғайлы, өйткені шарттарды сот талқылауынсыз тараптардың өздері белгілейді. Егер келісімге келу мүмкін болмаса, алимент сот арқылы өндіріледі — талап арыз жауапкердің тұрғылықты жері бойынша (ҚР АІЖК 29-бабы 1-бөлігі) немесе талапкердің өз тұрғылықты жері бойынша (ҚР АІЖК 30-бабы 4-бөлігі) беріледі.

WhatsApp Қоңырау шалу
WhatsApp-қа жазу