+7 778 325 44 44

Құжаттар және даулар

Сенімхат: оны қалай ресімдеу, тексеру және күшін жою керек

Сенімхатты ресімдеу нысанды таңдауға байланысты: қарапайым жазбаша нысан тұрмыстық тапсырмалардың бір бөлігіне жарайды, ал заңда тікелей аталған жағдайларда нотариус қажет. Әрі қарай мәтінді қалай құру, сотта және мемлекеттік органдарда өкілдің өкілеттігін қалай тексеру және құжат енді қажет болмаса, оны қалай жою туралы талдаймыз.

Нотариалдық сенімхатты ресімдеу және тексеру

Сенімхат туралы мәселемен екі жағдайда келеді: істі басқа адамға тапсыру қажет болғанда және нотариус қажет пе екені түсініксіз болғанда, немесе қолда бөтен сенімхат болып, оның шынайы және қолданыста екеніне көз жеткізу керек болғанда. Үшінші себеп те болады — бұрын берілген құжатты шұғыл түрде күшін жою қажет болғанда.

Төменде — сенімхат түрлері, нысанға қойылатын талаптар, сотта және мемлекеттік органдарда өкілдің өкілеттігін тексеру тәртібі, сондай-ақ күшін жою рәсімі: нотариусқа жүгінуден бастап жылжымайтын мүлікпен жасалған мәмілелерге әсеріне дейін.

Сенімхат дегеніміз не және іс жүзінде қандай түрлері болады

ҚР Азаматтық кодексі бойынша сенімхат — бір тұлғаның екінші тұлғаға өз атынан үшінші тұлғалар алдында белгілі бір әрекеттерді жасауға беретін жазбаша өкілеттігі. Іс жүзінде өкілеттік көлемі бойынша үш түрі ажыратылады: біржолғы, арнайы және бас сенімхат. Қайта сенімхат беруге сенімхаттың өзінде рұқсат етілген жағдайда не сенім білдірушінің мүдделерін қорғау үшін өкіл жағдайлар күшімен оған мәжбүр болған жағдайда жол беріледі; қайта сенімхат беру тәртібімен берілген сенімхат нотариаттық куәландырылады (ҚР АК 169-бабы).

Біржолғы сенімхат бір мәмілеге немесе әрекетке өкілеттік береді. Арнайы сенімхат бірнеше біртекті әрекетті қамтиды, мысалы, хат-хабар алу немесе көлікті басқару: автокөлікті басқаруға нотариаттық нысан қажет емес, ал оны сатуға және қайта тіркеуге — қажет. Сотта және мемлекеттік органдарда мүдделерді білдіруге нотариуста берілетін сенімхат көбінесе инстанциялар тізімі көрсетілген арнайы сенімхат ретінде ресімделеді. Күнделікті тілде мүлікті билеуге және мәмілелерді тұтастай жасасуға арналған құжатты бас сенімхат деп атайды — ҚР Азаматтық кодексінде «бас сенімхат» деген терминінің өзі жоқ. Bonafacto заңгерлері қол қою алдында мәтінді қайта оқып шығуды ұсынады: өкілеттік көлемін дәл сол айқындайды.

  • біржолғы — бір мәмілеге немесе бір әрекетке;
  • арнайы — келісілген саладағы бірнеше біртекті әрекетке;
  • бас сенімхат — мүлікті билеуге және мәмілелерді тұтастай жасасуға;
  • қарапайым жазбаша нысан — азаматтар арасындағы мәмілелер мен төлемдерді алу үшін;
  • нотариаттық нысан — мүлікті басқаруға, нотариаттық куәландыруды талап ететін мәмілелерге және қайта сенімхат беруге;
  • мерзім мен өкілеттік көлемін әрдайым сенім білдірушінің өзі айқындайды.

Сенімхат қашан міндетті түрде нотариалды болуы керек, ал қашан жай жазбаша нысан жеткілікті

Сенімхатты нотариалды куәландыру мүлікті басқару үшін және өздері нотариалды нысанға жататын мәмілелер үшін талап етіледі (ҚР АК-нің 167-бабы): жылжымайтын мүлікті және ондағы үлесті иеліктен шығару, рента, өмір бойы асырау. Нотариустың мөртаңбасыз мұндай құжат өкілеттік бермейді, ал мәмілені жарамсыз деп тануы мүмкін. Мұны қол қоюдан бұрын тексерген жөн — кейін қайта жасау дұрыс ресімдеуден қиынырақ.

Нотариалдық сенімхат жылжымайтын мүлікті тіркеу үшін

Нотариалды нысан жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу үшін құжаттарды тапсыруға да қажет. Құқықтық кадастрды жүргізетін «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы өкілдің өтінішін нотариалды куәландырылған сенімхат немесе оның нотариалды расталған көшірмесі болған жағдайда ғана қабылдайды. Бұл бастапқы тіркеуге, құқықтардың ауысуына және ауыртпалықтарды алып тастауға қатысты.

Тапсырма түрлері бойынша сенімхат нысаны
Тапсырма Талап етілетін нысан Кім куәландырады
Жылжымайтын мүлікті сатып алу-сату немесе сыйға тарту Нотариалды Нотариус
Жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу Нотариалды немесе расталған көшірме Нотариус
Мүліктегі үлесті иеліктен шығару Нотариалды Нотариус
Анықтамалар мен құжаттарды алу Жай жазбаша Сенім білдіруші
Әкімдікте немесе банкте өкілдік ету Өзгеше белгіленбесе, жай жазбаша Сенім білдіруші
Пошта мен хат-хабарларды алу Жай жазбаша Сенім білдіруші

Ұйымның талабы заңнан қатаңырақ болуы мүмкін, сондықтан оны ресімдеуге дейін нақтылаңыз. Bonafacto заңгерлері алдымен қабылдаушы тараптан форматты анықтап алуды, содан кейін мәтінді дайындауды ұсынады.

Нотариуссыз құжаттарды алуға сенімхат: бұл қашан жарамды

Қарапайым жазбаша нысандағы сенімхат мүлікті билеуге немесе құқықтарды тіркеуге байланысты емес құжаттарды алу үшін жарамды. Ол бойынша өкіл жалақы туралы анықтамаларды, банк шоты бойынша үзінділерді, шарттардың телнұсқаларын, бұйрықтар мен жеке істердің көшірмелерін, сенім білдірушіге адрестелген хат-хабарды сұратуға құқылы. Өкіл баратын ұйымнан жеке-дара нақтылайды: қағаздарды қабылдаудың ішкі ережелері әр адресатта өзінше, ал олардың бір бөлігі неғұрлым қатаң құжатты сұрайды — осылайша қағазды екі рет қайта жасамау оңайырақ.

Міндетті деректемелер: атауы мен берілген күні, сенім білдіруші мен өкілдің деректері, өкілеттіктер көлемі және сенім білдірушінің қолтаңбасы. Егер құжат заңды тұлға атынан берілсе, оны басшы қол қояды және бар болса, мөрмен куәландырады. Мерзім мәтінде көрсетіледі; ол болмаған кезде сенімхат жасалған күннен бастап бір жыл бойы күшінде қалады (ҚР АК 168-бабының 1-тармағы). Ұйым өкілдің өкілеттіктерін растау үшін көшірмені өзінде қалдыруға құқылы.

Жеке тұлғадан банкке сенімхат: қол қою алдында нені ескеру керек

Жеке тұлғадан банктік сенімхат шот иесі бөлімшеге келе алмаған кезде ресімделеді: ауру, кету, бос еместік. Сенім білдірілген адам қолма-қол ақша алуға, ақша салуға, аударымдар жасауға, үзінділер алуға, салымды басқаруға, ал тікелей көрсетілген өкілеттік болған жағдайда — шотты жабуға және қалдықты алуға құқылы. Тапсырманың көлемі құжаттың мәтінімен айқындалады: тұжырым неғұрлым кең болса, өкілге соғұрлым көп операция қолжетімді.

Заң мен банк ережелері әртүрлі талаптар қояды. ҚР Азаматтық кодексі бойынша мүлікті басқаруға және нотариалдық нысанды талап ететін мәмілелерге сенімхат нотариалды куәландырылады; банктік операциялар мұндай мәмілелерге жатпайды. Сонымен қатар құжаттарды қабылдау тәртібін банк өзі белгілейді: кейбір операцияларды бөлімшенің уәкілетті қызметкері куәландырған құжат бойынша жүргізеді, ал жекелеген өкімдер үшін нотариалдық нысанды сұрайды. Қол қою алдында бөлімшеде банктің сіздің операцияңызға қай нұсқаны қабылдайтынын нақтылаңыз, әйтпесе құжатты қайта жасауға тура келеді.

Заңды тұлғадан берілген бас сенімхат: кімге және қандай өкілеттіктер беріледі

ЖШС немесе өзге заңды тұлға атынан сенімхат жазбаша нысанда ресімделеді және оны басшы не құрылтай құжаттарында уәкілеттік берілген өзге тұлға қол қояды. Сенім білдірушінің толық атауы, оның БСН , сенім білдірілген тұлғаның деректері, өкілеттіктер көлемі және мерзімі көрсетіледі. Егер құжат нотариалдық нысанды талап ететін мәмілелерге берілсе, ол да нотариалдық куәландыруға жатады. Мөр құрылтай құжаттарында немесе сенімхаттың өзінде оның болуы көзделген жағдайда қойылады.

Заңды тұлғадан берілген бас сенімхат қызметкерге кең өкілеттіктер береді: компанияның мүдделерін мемлекеттік органдарда білдіру, шарттарды жасасу және бұзу, актілерге қол қою, құжаттар мен тауарлық-материалдық құндылықтарды алу. Құжат филиалдар мен өкілдіктер басшылары үшін қолайлы, бірақ шекараларды дәл тұжырымдауды талап етеді: тізім неғұрлым кең болса, теріс пайдалану қаупі соғұрлым жоғары. Өкілеттіктерді мәмілелердің нақты түрлерімен немесе сомамен шектеуге, сондай-ақ сенімді қайта беруге тыйым салуға болады.

  • Сенім білдірушінің атауы мен БСН, сондай-ақ сенім білдірілген тұлға туралы мәліметтер
  • Органдар мен құжаттардың түрлерін көрсете отырып, өкілеттіктер тізімі
  • Сенімхаттың қолданылу мерзімі мен берілген күні
  • Басшының қолтаңбасы және қолданылатын болса, мөрдің таңбасы
  • Сенімді қайта беру құқығының көрсетілуі немесе оған тыйым салынуы
  • Қажет болған жағдайда нотариалдық куәландыру туралы белгі

Сенімхат онда жазылған шектерде ғана жарамды: банкте немесе сотта нақты әрекеттерсіз «мүдделерді білдіру» деген тұжырым жиі пайдасыз болып шығады. Анна Кульжемиева

Самал Аманова

Сотта мүдделерді білдіруге сенімхат: нотариус қашан қажет емес

Сот үшін нотариус қажет емес, егер жеке тұлғаның сенімхатын жұмыс орны, оқу орны, тұрғылықты жері, стационарлық емделу немесе қамауда ұстау орны бойынша ұйым куәландырса. Заңды тұлғадан басшының немесе өзге де уәкілетті тұлғаның қолтаңбасы қойылған және мөрі (бар болса) қоса берілген құжат жеткілікті. Осындай куәландырусыз жай жазбаша нысан жеткіліксіз: өкілдің өкілеттігі аталған тәсілдердің бірімен расталады.

Ұйымнан берілетін құжатта ЖШС-нің толық атауы, оның БСН-і, өкілдің деректері және өкілеттік көлемі көрсетіледі. Заңда немесе құрылтай құжаттарында өзгеше белгіленбесе, жеке куәландыру талап етілмейді. Беру алдында мұны тексеріңіз: жетіспейтін қолтаңба немесе мөр сотта анықталып, отырысты кейінге қалдыруға тура келеді.

  • Жеке тұлға: жеке куәлік деректері, тұрғылықты жері, қолтаңбасы.
  • Заңды тұлға: атауы, БСН-і, басшының лауазымы мен қолтаңбасы, мөрі (бар болса).
  • Күні мен мерзімі: берілген күні және қолданылу мерзімі (мерзім көрсетілмесе — бір жыл).
  • Жалпы өкілеттіктер: өкілдің іс-әрекеттерінің тізбесі.
  • Арнайы ескертпелер: талап арызға қол қою, талап арыздан бас тарту, талап арызды мойындау, бітімгершілік келісім, шағымдану, сот шешімімен өндірілгенді алу.
  • Сенімді беру: өкілеттікті басқа тұлғаға беру құқығы (қажет болса).

Сотта сенімхатсыз өкілдік: кімде осындай құқық бар

Сотта сенімхатсыз сөйлейтіндер — өкілеттігі сенім білдірушінің еркінен емес, заңнан туындайтындар, сондықтан өкілеттік туралы жеке құжат жасалмайды. Сот қағазды емес, қатысушының мәртебесін тексереді. Ата-аналар кәмелетке толмаған балаларды, қамқоршылар мен қорғаншылар — қамқорлықтағылардың мүдделерін білдіреді.

Қамқоршы әрекетке қабілетсіз деп танылған азаматтың құқықтарын қорғайды, қорғаншы әрекетке қабілеті шектеулі тұлғаның және он төрт жастан бастап кәмелетке толмағандардың істеріне қатысады. Заңды тұлғаның басшысы ұйым атынан лауазымы бойынша әрекет етеді — бұл құрылтай құжаттары мен тіркеу деректерінен туындайды.

  • ата-аналар — кәмелетке толмаған балаларға қатысты, жеке басын куәландыратын құжат пен туу туралы куәлікті ұсынған кезде
  • асырап алушылар — ата-аналар құқығы көлемінде, бұл тиісті куәлікпен расталады
  • қамқоршылар — әрекетке қабілетсіз деп танылған азаматтардың істері бойынша, қамқорлық тағайындау туралы актінің негізінде
  • қорғаншылар — әрекетке қабілеті шектеулі және он төрт жастан бастап кәмелетке толмағандардың істері бойынша
  • заңды тұлғаның басшысы — лауазымы бойынша, бұл құрылтай құжаттары мен тіркеу мәліметтерінен туындайды
  • процестік заңда тікелей аталған өзге де тұлғалар — өз мәртебесін ресми құжатпен растаған кезде

Практикалық кеңес: сотқа растайтын құжаттардың түпнұсқаларын алыңыз — түпнұсқаны ұсынбай көшірме мәртебені тексеруді алмастыра алмайды.

Сотта және мемлекеттік органдардағы сенімхат бойынша өкіл: оның өкілеттігін қалай тексеру керек

Өкілеттік төрт параметр бойынша тексеріледі: берілген күні мен мерзімі, сенім білдірушінің қолтаңбасын куәландыру, құқықтар көлемі және кері қайтарып алудың болмауы. Сенімхат онда көрсетілген күнге дейін қолданылады, ал берілген күні көрсетілмеген құжат жарамсыз (ҚР АК-нің 168-бабы). Куәландырылған қолтаңба сенім білдірушінің еркін растайды, сондықтан оны кім және қалай куәландырғаны қаралады; сот үшін нысан да маңызды — куәландырылмаған көшірме түпнұсқаға тең емес.

Әрі қарай өкілеттіктер тізбесі зерделенеді: мемлекеттік органдардағы жалпы өкілдік дау нысанасына билік ету құқығын бермейді. Талаптан бас тарту, оны мойындау, талаптарды өзгерту, бітімгершілік келісім және дауды төрелікке қарауға беру жеке айтылады. Осы ескертпелерсіз сенім білдірілген өкіл өкімдік әрекеттерді жасауға құқылы емес — тұжырымдарды мағынасы бойынша емес, сөзбе-сөз тексеріңіз.

Өкілеттікті мойындаудан бас тарту мерзім өткенде, қолтаңба куәландырылмағанда, арнайы құқықтар айтылмағанда, өкілдің деректері сәйкес келмегенде немесе құжат кері қайтарып алынғанда мүмкін болады.

Тексерудің негізгі қадамдары:

  • Қолданылу мерзімі мен берілген күнін салыстыру
  • Сенім білдірушінің қолтаңбасының куәландырылуын тексеру
  • Өкілеттік көлемін процестік әрекеттермен салыстыру
  • Талаптан бас тарту, талапты мойындау және келісімге қол қою құқығының бар екеніне көз жеткізу
  • Кері қайтарып алудың жоқтығына көз жеткізу

Сенім білдіруші қатыспаған жағдайда сенімхат: бұл қашан болады және неге қол қойылады

Мұндай құжатты адам нотариусқа физикалық түрде келе алмаған жағдайда ресімдеуге болады: нотариус мекенжайға барады, ал жекелеген жағдайларда құжатты сенім білдірушінің жұмыс немесе оқу орны бойынша ұйым, тұрғылықты жері бойынша тұрғын үй-пайдалану ұйымы, стационарлық емдеу мекемесінің әкімшілігі куәландыруға құқылы (ҚР АК 167-бабының 4-тармағы). Бұл жалақыны және өзге де төлемдерді алуға арналған сенімхатқа қатысты. Қалған жағдайларда нотариустың баруы жарамды — мекенжай мен құжаттар тізімін алдын ала келісіңіз.

Заңды тұлға атынан сенімхат

Заңды тұлға атынан берілетін сенімхат — бөлек мәселе: оны басшының немесе құрылтай құжаттарымен уәкілеттік берілген өзге тұлғаның қолтаңбасымен, егер ұйым мөр ұстауға міндетті болса, мөр қосылып беріледі (ҚР АК 167-бабының 6-тармағы). Мұнда сенім білдіруші-жеке тұлғаның қатысуы анықтама бойынша талап етілмейді: қол қоюшы компания органы ретінде әрекет етеді. Мәтінде өкілеттіктер, көлемі және жасалу күні көрсетілгенін тексеріңіз — күнсіз құжат жарамсыз (ҚР АК 168-бабының 2-тармағы).

Нотариалдық әрекеттерді Bonafacto практикасының нотариусында, сол компанияда ресімдеуге болады — сенім білдіруші мен өкіл мәселені қатар шешкенде бұл ыңғайлы.

Нотариалдық сенімхаттың қолданылу мерзімі және мәтінінде не жазу керек

Қолданылу мерзімін сенім білдіруші айқындайды, бірақ үш жылдан аспайды; егер құжатта мерзім көрсетілмесе, ол жасалған күннен бастап бір жыл бойы күшінде қалады (ҚР АК 168-бабының 1-тармағы). Жасалған күні — міндетті деректеме: онсыз құжат жарамсыз (ҚР АК 168-бабының 2-тармағы). Есеп дәл осы күннен бастап жүргізіледі, өкіл құжатты алғаш ұсынған күннен емес.

Іс жүзінде екі түрлі өрісті шатастырады. Мерзім — өкілеттіктер қолданылатын кезең, ал жасалған күні — нотариуста қол қойылған сәт. Егер күнді қоймаса, құжат мүлдем іске қосылмайды. Күнді жазумен шығарған дұрыс: цифрларды түзету немесе екіұдай оқу оңайырақ, ал сөзбен жазылған жазба түпнұсқалық туралы дау қаупін азайтады.

  • Мерзім: нақты аяқталу күнін немесе кезеңді көрсетіңіз — өкілеттіктердің қашан тоқтайтынын бақылау осылай оңайырақ.
  • Жасалған күні: жазумен, толық, нотариалдық бланкінің арнайы өрісінде.
  • Өкілеттіктер көлемі: жалпы тұжырымдарды емес, әрекеттерді тізіп жазыңыз — өкілдің не істей алатыны осыған байланысты.
  • Қол қою алдында: мәтінді толық оқып шығыңыз, сенім білдіруші мен өкілдің деректерін салыстырыңыз.

Құжаттың мәтінін алдын ала дайындайды, бұл жерде жазбаша смета көмектеседі: Bonafacto-да кезеңнің құны жұмыс басталғанға дейін шартта бекітіледі. Мерзім мен күннің бір-біріне қайшы келмейтінін тексеріңіз, — осындай алшақтыққа байланысты сенімхатты қайта рәсімдеуге тура келеді.

Сенімхатты рәсімдеу және тексеру кезіндегі жиі кездесетін қателер

Сенімхатқа қатысты мәселелер бөлшектерге немқұрайлы қараудан туындайды: қойылмаған күн, анық емес өкілеттіктер, жоғалған түпнұсқа. Құжатты қол қойылғанға дейін тексерген жөн — сенім білдіруші жағынан да, оны ұсынатын адам жағынан да. Төменде түзетуден гөрі алдын алу оңай қателер келтірілген.

  • Жасалған күні жоқ: онсыз құжат жарамсыз (ҚР АК 168-бабының 2-тармағы), сондықтан күн бірінші кезекте тексеріледі.
  • Тым кең тұжырым: объектілер тізімінсіз «мүлікті басқару», «мәмілелер жасасу» өкілге сенім білдіруші жоспарламаған еркіндік береді.
  • Сот үшін арнайы ескертпелер жоқ: талап арызға қол қою, талап арыздан бас тарту, талап арызды мойындау, бітімгершілік келісім және шағымдану құқығы тікелей көрсетілуі тиіс (ҚР АПК 60-бабының 3-бөлігі).
  • Ескертпесіз қайта сенімхат беру: мәтінде тікелей рұқсат болмаса, өкіл өкілеттіктерді басқа адамға беруге құқылы емес.
  • Заңды тұлғадан қайта сенімхат беруге тыйымсыз бас сенімхат: тыйымның болмауы ұйым атынан әрекет ететін адамдар шеңберін кеңейтеді.
  • Түпнұсқаны бақылауды жоғалту: көшірме түпнұсқаны алмастырмайды, ал мәміледен кейін түпнұсқаның тағдыры белгісіз болып қалады.

Нотариуссыз жасауға болмайтын жағдайларды бөлек есте ұстаған жөн: мүлікті басқару және нотариаттық куәландыруды талап ететін мәмілелер үшін сенімхатты нотариус арқылы рәсімдеуге тура келеді (ҚР АК 167-бабының 2-тармағы). Bonafacto заңгерлері алдымен құжаттарды зерделеп, содан кейін ғана перспективаларды бағалайды — бұл кемшілікті оны пайдаланбай тұрып байқауға мүмкіндік береді. Қол қою алдында өкілмен өкілеттіктердің әр тармағын талқылап алыңыз: мәтіндегі артық жол оның болмауынан қымбатырақ түседі.

Сенімхатты жою және бұрын жасалған мәмілелер үшін салдарлары

Сенімхатты жою — сенім білдірушінің біржақты мәмілесі: сенім білдірілген адамның келісімі талап етілмейді және құжатты берген адам оны кез келген уақытта жоя алады, ал өкіл өкілеттіктерден бас тарта алады; осы құқықтан бас тарту туралы келісім жарамсыз (ҚР АК 170-бабының 2-тармағы). Бұл ретте сенім білдіруші жою туралы сенімхат берілген адамды, сондай-ақ оған өкілдік ету үшін берілген, өзіне белгілі үшінші тұлғаларды хабардар етуге міндетті (ҚР АК 171-бабының 1-тармағы).

Сенімхатты жою үшін нотариус жою туралы мәліметтерді бірыңғай нотариаттық жүйеге енгізеді — және ондағы жазба сенім білдірілген адамды жеке хабардар етуден маңыздырақ: дәл тізілім бойынша басқа нотариустар мен контрагенттер құжаттың қолданыста екенін тексереді. Ал хабарлама өкілдің өкілеттіктерінің тоқтатылғанын білгенін ғана растайды.

Тіркелген құқықты жою автоматты түрде тоқтатпайды: әрбір мәміле жеке бағаланады, ал даулы салдарлар сотта қаралады. Егер мәселені шағым арқылы шешуге болса, Bonafacto заңгерлері алдымен сотқа дейінгі жолды ұсынады — сенім білдірілген адамға және мүдделі тұлғаларға жазбаша талап.

  • Нотариусқа жою туралы өтініш беріңіз — ол тізілімге жазба енгізеді.
  • Өтініштің данасын және мәліметтердің енгізілгенін растайтын құжатты сақтаңыз.
  • Сенім білдірілген адамға және белгілі үшінші тұлғаларға жазбаша хабарлама жіберіңіз.
  • Жою мен тізілімге жазба енгізу арасындағы кезеңде мәмілелер жасалмағанын тексеріңіз.

Сенімхатты қалай жоюға болады: жою негіздері мен тәртібі

Сенім білдіруші сенімхатты кез келген уақытта сенім білдірілген адамның келісімінсіз және негіздерсіз жоюға құқылы. Жою, егер сенімхат нотариаттық болса, нотариаттық куәландырылған жазбаша өтінішімен ресімделеді. ҚР Азаматтық кодексіне сәйкес сенімхат мерзімінің өтуімен, сенім білдірілген адамның бас тартуымен, заңды тұлғаның тоқтатылуымен, сенім білдірушінің немесе сенім білдірілген адамның қайтыс болуымен және олардың кез келгенін әрекетке қабілетсіз, әрекет қабілеті шектеулі немесе хабарсыз кеткен деп танумен де тоқтатылады (ҚР АК 170-бабы).

Нотариаттық сенімхатты жою үшін сенім білдіруші нотариусқа жою туралы өтініш береді, ал нотариус жоюды Бірыңғай нотариаттық ақпараттық жүйеде (БНАЖ) тіркейді. Бас сенімхат өкілеттіктердің көлеміне қарамастан дәл солай жойылады. Сенім білдіруші сенім білдірілген адамды және сенімхат қолданылған белгілі үшінші тұлғаларды хабардар етеді.

  • Егер сенімхат нотариаттық куәландырылған болса, нотариусқа сенімхатты жою туралы өтініш беру.
  • Сенім білдірілген адамды хабарламаның алынғанын растауға мүмкіндік беретін кез келген тәсілмен хабардар ету.
  • Сенімхат қолданылған белгілі үшінші тұлғаларға хабарламалар жіберу.
  • Сенім білдірілген адамнан сенімхаттың түпнұсқасын қайтаруды талап ету.
  • Мәмілелердің жарамдылығы туралы дау туындаған жағдайда хабарлама дәлелдерін сақтау.

Нотариуста сенімхатты жою: кезең-кезеңімен рәсім

Сенімхатты жою — сенім білдірушінің біржақты мәмілесі, сенім білдірілген өкілдің келісімі талап етілмейді. Сенім білдіруші нотариусқа өз деректерін, жойылатын құжаттың күні мен деректемелерін көрсете отырып, өтініш береді. Оны сенімхатты куәландырған нотариус немесе кез келген басқа нотариус куәландыруға құқылы. Куәландырылған сәттен бастап сенімхаттың қолданылуы тоқтатылады, ал жою туралы мәліметтер БЖДМ-ға (бірыңғай жазбалардың мемлекеттік дерекқоры) түседі.

Негізгі сенімхаттың тоқтатылуымен қайта сенім білдіру тәртібімен берілген сенімхат та күшін жояды — оны бөлек жою талап етілмейді. Бас сенімхатты жою кезінде өтініште тоқтатылатын барлық өкілеттіктер санамаланады. Өтініш берушіге жоюды куәландыруды растайтын құжат беріледі.

  • Құжаттың деректемелері мен сенім білдірушінің деректерін көрсете отырып, сенімхатты жою туралы өтініш дайындау.
  • Сенімхатты куәландырған нотариусқа немесе кез келген басқа нотариусқа жүгіну.
  • Өтінішті куәландыру және жою туралы растайтын құжатты алу.
  • Жоюдың нотариус арқылы БЖДМ-ға тіркелгенін тексеру.
  • Сенім білдірілген өкілге және белгілі контрагенттерге алынғанын растай отырып, жазбаша хабарлама жіберу.
  • Өтініштің, куәландыру жазбасының және хабарлама дәлелдерінің көшірмелерін сақтау.

Жылжымайтын мүлікке берілген бас сенімхатты кері қайтарып алу: тізілім мен мәмілелерге не істеу керек

Жылжымайтын мүлікке берілген бас сенімхатты кері қайтарып алу — біржақты мәміле: сенім білдіруші оны кез келген уақытта тоқтатуға құқылы, өкілге хабарлай отырып. Бірақ сенім білдірілген өкілге хабарлау жеткіліксіз — кері қайтарып алу нотариус арқылы тіркелмейінше, үшінші тұлғалар құжатты әрекеттегі деп көреді. Міндет — кері қайтарып алуды барынша тез ресімдеу, мәліметтер бірыңғай нотариалдық жүйеге түсуі үшін.

Сенімхатты нотариалдық жүйе арқылы кері қайтарып алу

Құжатты куәландырған нотариус кері қайтарып алу туралы мәліметтерді бірыңғай нотариалдық ақпараттық жүйеге енгізеді: осы сәттен бастап кез келген нотариус өкілеттіктің тоқтатылғанын көреді және ол бойынша мәмілені куәландыруға құқылы емес. Егер мәміле кері қайтарып алудан кейін тіркелсе, оны сотта даулайды — сатып алушы жасау сәтінде кері қайтарып алу туралы білген немесе білуге тиіс болғанын дәлелдейді.

  • Нотариусқа кері қайтарып алу туралы өтініш беріңіз — ол тізілімге жазба енгізеді.
  • Өтініштің данасын және мәліметтердің енгізілгенін растайтын құжатты сақтаңыз.
  • Объектіге тіркелген құқықтар (ауыртпалықтар) туралы анықтамаға тапсырыс беріңіз және сенімхат бойынша тіркеуге құжаттар тапсырылмағанын тексеріңіз.
  • Сенім білдірілген өкілге және мүдделі тұлғаларға жазбаша хабарлама жіберіңіз.
  • Кері қайтарып алу мен тізілімге жазба енгізу арасындағы кезеңде мәмілелер жасалмағанын тексеріңіз.
  • Қажет болса, өкілеттіктің тоқтатылғанына сілтеме жасай отырып, тіркелген мәмілені сотта даулаңыз.
Кері қайтарып алудан кейін нені тексеру керек
Әрекет Кім орындайды Қайда тіркеледі Маңызы
Кері қайтарып алу туралы өтініш Сенім білдіруші Нотариуста Өкілеттікті тоқтатады
Тізілімге жазба Нотариус Бірыңғай жүйе Тексеруге қолжетімді
Кадастр бойынша тексеру Сенім білдіруші Құқықтық кадастр Тапсырылған құжаттарды көрсетеді
Мәмілелерді тексеру Сенім білдіруші Құқықтар туралы анықтама бойынша Бұзушылықтарды анықтайды
Мәмілені даулау Сенім білдіруші Сотта Құқықты қалпына келтіреді

Кері қайтарып алу бұрын тіркелген құқықты автоматты түрде тоқтатпайды — әрбір мәміле жеке бағаланады.

Сенімхат туралы есте сақтау керек нәрселер

Сенімхаттың нысаны тапсырмамен айқындалады: кейбір әрекеттер үшін жай жазбаша нысан жеткілікті, ал басқалары үшін заң нотариаттық куәландыруды талап етеді. Міндетті деректемелер — жасалған күні мен мерзімі: күнсіз құжат жарамсыз, ал мерзім өкілдің өкілеттігінің шегін белгілейді.

Күшін жою — де транзакция, ол үшін ауызша мәлімдеме жеткіліксіз. Сенім білдіруші нотариусқа жүгінеді, ол мәліметтерді тізілімге енгізеді, ал сенімхаттың күшін жойған адам өкілге және оған белгілі, олардың алдында өкілдік ету үшін сенімхат берілген үшінші тұлғаларға хабарлайды.

  • Тапсырма: оның мазмұнына нотариаттық нысанның қажеттілігі байланысты.
  • Күні мен мерзімі: қол қойғанға дейін тексеріледі, кейін емес.
  • Күшін жою: нотариустағы жазба және сенім білдірілген өкіл мен үшінші тұлғаларды хабардар ету.

Тақырып бойынша қызметтер

Үйге келетін заңгер Мәмілелерді сүйемелдеу Жылжымайтын мүлік жөніндегі заңгер

FAQ

Сұрақтар мен жауаптар

Сұрағыңызды таппадыңыз ба? Тікелей қойыңыз — WhatsApp арқылы жауап береміз.

Сұрақ қою
Автомобильді басқаруға сенімхат үшін нотариус қажет пе?

Автомобильді басқару үшін нотариалдық нысан талап етілмейді — қарапайым жазбаша нысан жеткілікті. Егер осы сенімхат бойынша көлікті сату немесе қайта тіркеу жоспарланса, нотариус қажет. Ресімдеу алдында нақты орган қандай құжатты қабылдайтынын нақтылаңыз.

Анықтамалар мен құжаттарды алуға сенімхатты нотариуссыз ресімдеуге бола ма?

Иә, мүлікті билеуге немесе құқықтарды тіркеуге байланысты емес құжаттарды алу үшін қарапайым жазбаша нысан жарамды. Ол бойынша өкіл жалақы туралы анықтамаларды, шот бойынша үзінділерді, шарттардың көшірмелерін және хат-хабарларды сұрата алады. Ұйымның ішкі ережелері заңнан қатаң болуы мүмкін, сондықтан форматты алдын ала анықтаған жөн.

Сенімхатта қолданылу мерзімі көрсетілмесе, не болады?

Құжат жасалған күннен бастап бір жыл бойы күшінде қалады (ҚР АК 168-бабының 1-тармағы). Мерзімді мәтінде өзіңіз көрсете аласыз — онда ол жазылған уақытқа дәл сонша әрекет етеді. Жасалған күні жоқ сенімхат жарамсыз, сондықтан берілген күн бірінші кезекте тексеріледі.

Сот үшін қандай өкілеттіктерді бөлек жазу керек?

Талап арызға қол қою, талаптан бас тарту, талапты мойындау, бітімгершілік келісім жасасу, шағымдану және сот шешкенді алу сенімхатта арнайы ескертілуі тиіс (ҚР АІК 60-бабының 3-бөлігі). «Мүдделерді білдіру» деген жалпы тұжырым бұл әрекеттерді қамтымайды. Тізімді беру алдында тексеріңіз — жетіспейтін өкілеттік отырыста анықталады.

Берілген сенімхаттың күшін қалай жоюға болады?

Сенім білдіруші сенімхатты кез келген уақытта жоюға құқылы, ал сенім білдірілуші одан бас тартуға құқылы; бұл құқықтан бас тарту туралы келісім жарамсыз (ҚР АК 170-бабының 2-тармағы). Жойған адам сенім білдірілушіге және оған белгілі, олардың алдында өкілдік ету үшін құжат берілген үшінші тұлғаларға хабарлауға міндетті (ҚР АК 171-бабының 1-тармағы). Bonafacto заңгерлері мұндай хабарламаның растамасын сақтауды ұсынады.

Сенім білдіруші оны жойғаннан кейін сенімхат әрекет ете ме?

Сенімхаттың қолданылуы тоқтатылады, оның ішінде мерзімінің өтуіне, оны берген адамның сенімхатты жоюына және ол берілген адамның бас тартуына байланысты (ҚР АК 170-бабының 1-тармағы). Үшінші тұлғалар жою туралы білгенге дейін өкіл формальды түрде құжат бойынша әрекет етеді. Сондықтан контрагенттерді және өкіл жүгінген ұйымдарды хабардар ету — формальдылық емес, жасалған мәмілелерді қорғау тәсілі.

WhatsApp Қоңырау шалу
WhatsApp-қа жазу