Отбасы және балалар
Мұрагерлікке кіру: мерзімдер, құжаттар және рәсімдеу тәртібі
Мұрагерлікке кіру мұра қалдырушының қайтыс болған күнінен басталады: осы күннен бастап мұра ашылады және мұрагерде нотариусқа өтінішпен жүгіну үшін белгіленген мерзім пайда болады. Одан әрі іс нотариустағы мұрагерлік ісі арқылы жүреді — құжаттар тізімі, баж салығы және құқық туралы куәлікпен.
Заңгерге нотариус құжаттар тізімін атаған кезде келеді, ал олардың бір бөлігін алу мүмкін болмайды. Жеке жағдай — мұрагерлер арасындағы дау: біреуі өтініш берген, ал енді біреуі әлі бермеген.
Төменде — мұра қай сәттен ашылады, заң бойынша мұрагерлік өсиет бойынша мұрагерліктен несімен ерекшеленеді, мұрагерлік ісі қалай жүргізіледі және мұрагер қандай құжаттар дайындайды. Бөлек — өтініш беру мерзімі, баж салығы, көлікке және басқа да мүлікке рәсімдеу, сондай-ақ қайтыс болған сәттен куәлікке дейінгі қадамдар.
Мұрагерлікке кіру: бұл не және ол қашан басталады
Қайтыс болған адамның мүлкін қабылдау — бұл мұрагерге оның құқықтары мен міндеттерінің ҚР Азаматтық кодексінде белгіленген тәртіппен және мерзімде ауысуы. Құқық заңда немесе өсиетте аталған адамдарда мұраның ашылу сәтінен бастап пайда болады, өтініш беруден емес.
Ашылу азаматтың қайтыс болған күні, ал егер ол қайтыс болды деп жарияланса — сот шешімінің күшіне енген күні болады. Осы күнге мұрагерлер шеңбері мен мүлік құрамы айқындалады. Заң екі жолды көздейді: ашылу орны бойынша нотариусқа өтініш беру немесе мүлікті иелену мен пайдалануды куәландыратын нақты әрекеттер.
- Ашылу күні: мұра қалдырушының қайтыс болған күні немесе қайтыс болды деп жарияланған кезде сот шешімінің күшіне енген күні.
- Мұрагерлер шеңбері: ашылу сәтінде заң немесе өсиет бойынша белгіленеді.
- Мүлік құрамы: сол күнге айқындалады.
- Қабылдау нысаны: нотариусқа өтініш немесе иеленуге нақты кіру.
Қабылдау мерзімі нотариусқа жүгінген күннен емес, ашылу күнінен бастап есептеледі, — сондықтан қайтыс болған күнді кейінге қалдырмай, дереу құжатпен растаған жөн. Мұрагерлікті қабылдаудың тәртібінің өзі жоғарыда айтылған екі нұсқаға сыйысады.
Заң бойынша немесе өсиет бойынша: бұл мұрагерлік тәртібін қалай өзгертеді
Мұрагерлік негізі адамдар шеңберін және мүліктің өту тәртібін айқындайды. Заң бойынша мұрагерлікке кіру мүлікті ҚР Азаматтық кодексінде белгіленген кезектілік бойынша туыстар арасында бөлуді білдіреді; бір кезектегі мұрагерлер, әдетте, тең үлестер алады. Өсиет бойынша бәрін мұра қалдырушының еркі шешеді: ол кез келген адамдарды атай алады, заңды мұрагерлердің кейбіреуін мұрагерліктен айыра алады немесе мүлікті өзгеше бөле алады.
Екі жол да мұра қалдырушының соңғы тұрған жері бойынша нотариусқа әкеледі, бірақ ол әртүрлі нәрсені тексереді. Заң бойынша мұрагерлік кезінде нотариус туыстықты және кезектілікті анықтайды — мұрагерді қайтыс болған адаммен байланыстыратын құжаттар қажет. Өсиет кезінде негізгі құжат — өсиет актісінің өзі, ал туыстық тек міндетті үлес үшін және өсиетте тікелей аталған адамдар үшін расталады. Осыдан практикалық қорытынды шығады: нотариусқа барудың алдында құқығыңыздың немен расталатынын анықтаңыз, — құжаттар тізімі осыған байланысты.
| Өлшем | Заң бойынша мұрагерлік | Өсиет бойынша мұрагерлік |
|---|---|---|
| Мұрагерлер шеңбері | Туыстардың кезектері | Мұра қалдырушы көрсеткен адамдар |
| Үлестер | Кезек шегінде тең | Өсиетпен айқындалған |
| Негізгі құжат | Туыстықты растау | Өсиет актісі |
| Міндетті үлес | Қолданылмайды | Кәмелетке толмаған және еңбекке қабілетсіз балалар, еңбекке қабілетсіз жұбай мен ата-ана үшін сақталады |
| Қабылдау мерзімі | Ашылу күнінен бастап бірыңғай | Ашылу күнінен бастап бірыңғай |
Мұрагерлікті қабылдау мерзімі екі негіз үшін де бірыңғай және мұрагерліктің ашылу күнінен бастап есептеледі.
Мұрагерлікке кіру мерзімі және ол өткізіліп кетсе не болады
Егер мұрагер белгіленген кезеңде нотариусқа жүгінбесе, ол мұрагерлік құқығына куәлік алмайды және мерзім қалпына келтірілмейінше мүлікті иеліктен шығара алмайды. ҚР Азаматтық кодексі бойынша мұрагерлік мұра ашылған күннен бастап алты ай ішінде қабылданады. Сол мерзім өсиет бойынша да, заң бойынша да мұрагерлікте қолданылады. Есеп мұра қалдырушының қайтыс болған күнінен басталады, сондықтан нотариусқа бару күнінің өзі ештеңені жылжытпайды — ол тек жүгінуді тіркейді.
Осы кезеңде мұрагер мұра ашылған жердегі нотариусқа мұрагерлікті қабылдау не мұрагерлік құқығына куәлік беру туралы өтініш береді. Қабылдау нақты иеленуге кіру арқылы да мүмкін: тұрғын үйге қоныстану, мүлікті ұстауға шығыс жасау, марқұмның заттарын иеліктен шығару. Егер мұрагерлікке кіру мерзімі өткізіліп кетсе, бұл әрдайым үлестен айырылуды білдірмейді: заң қалпына келтіруге жол береді, бірақ тек сот арқылы және дәлелді себеп болған жағдайда.
- Мұрагерлікті қабылдамаған мұрагердің үлесі мұрагерлікті қабылдаған мұрагерлер арасында бөлінеді не иесіз мұра деп танылады.
- Мұра қалдырушының кредиторлары мұрагерлерге талап қоюға құқылы — әрқайсысына өткен мүліктің құны шегінде.
- Мерзімді сот арқылы қалпына келтіру себеп дәлелді болса және ол жойылғаннан кейін алты ай ішінде жүгіну қажет болса мүмкін.
Практикалық бағдар: мұрагерлікке кіру мерзімін нотариусқа бірінші барған күннен емес, қайтыс болған күннен бастап күнтізбе бойынша тексеру ыңғайлы. Егер алты ай өтіп кетсе, бірінші қадам дәлелді себепті растайтын дәлелдерді жинау болып табылады — оларсыз мерзімді қалпына келтіру туралы талап арызды құру мүмкін емес.
Мерзім қауіп төндірсе, не дайындау керек
Мерзіммен жұмыс соттан емес, құжаттардан басталады: алдымен мұрагерлік қашан ашылғаны және мұрагер мүлікке қатысты не істеп үлгергені тіркеледі. Содан кейін нотариусқа жүгіну неліктен болмағанын түсіндіретін қағаздар жиналады және себептің бүкіл кезең бойы әрекет еткені расталады. Бөлек нақты қабылдаудың дәлелдері дайындалады — егер нотариус куәлік беруден бас тартса, олар қажет болады.
- Ашылу күні: қайтыс болу туралы куәлік не қайтыс болды деп жариялау туралы сот шешімі күшіне енгені туралы белгімен.
- Өткізіп алу себебі: мұрагердің нотариусқа неліктен жүгінбегенін түсіндіретін құжаттар және себептің тоқтаған кезеңі.
- Нақты қабылдау: мұра қалдырушының тұрғын үйінде тұру, коммуналдық қызметтерді төлеу, мүлікті ұстау, заттарды иеліктен шығару.
- Мұраның құрамы: мүлікке құқық белгілейтін құжаттар және ол туралы техникалық мәліметтер.
- Мұрагерлер шеңбері: туыстық туралы құжаттар немесе өсиет, сот даудың кімнің мүдделеріне қатысты екенін көрсін.
Жиі кездесетін қате — нотариус «жағдайға кіріп», алты айдан кейін өтінішті қабылдайды деп күтіп, жүгінуді кешіктіру. Нотариалдық іс жүргізу мерзімді ұзартпайды және себептің дәлелділігін бағаламайды: мұны тек сот жасайды. Екінші қате — себептің қашан тоқтағанын растамай талап арыз беру, өйткені мұрагердің қалпына келтіруге берілген кезеңге үлгергені дәл осы күнге байланысты.
Тағы бір нюанс: дау жүріп жатқанда мүлік ешқайда жоғалмайды, бірақ мұрагер оны иеліктен шығаруға құқылы емес. Сондықтан қатар заттар мен құжаттардың сақталуын қамтамасыз еткен жөн — бұл да мұрагердің мұраға өзінікіндей қарағанын растайды.
Мұраға мерзімінен бұрын және автоматты түрде кіру: бұл мүмкін бе
Мұраны қабылдау құқығы мұра ашылған күннен, яғни мұра қалдырушы қайтыс болған күннен бастап туындайды, ал мұраға құқық туралы куәлік алты ай өткеннен кейін беріледі. Нотариус бұл мерзімнен бұрын куәлікті тек өзіне жүгінгендерден басқа мұрагерлердің жоқ екендігі туралы сенімді деректері болған жағдайда ғана беруге құқылы. Куәлікті мерзімінен бұрын беру — жалпы ереже емес, ерекшелік: мұраны қабылдау жалпы жағдайда осы мерзімге байланысты және оны мұрагердің қалауы бойынша қысқартуға болмайды.
Мұраны автоматты түрде қабылдау заңмен де бекітілмеген. Нотариусқа жүгінбеген және қабылдауды куәландыратын әрекеттерді жасамаған мұрагер мұраны қабылдамаған болып саналады. Мұнда үнсіздік пен әрекетсіздік ештеңені шешпейді — не мұра ашылған жердегі нотариусқа бару, не адамның мүлікті іс жүзінде иеленуге кіріскенін көрсететін әрекеттер қажет. Мұраға кіру рәсімі дәл осы қадамнан басталады, сондықтан жүгінуді кейінге қалдырмаған жөн.
Нотариуста мұрагерлік істі ашу: бұл қалай жүзеге асады
Мұрагерлік істі ашу мұрагердің нотариусқа жүгінуінен басталады. Іс мұраның ашылу орны бойынша — мұра қалдырушының соңғы тұрғылықты жері бойынша, ал егер ол белгісіз болса немесе мүлік Қазақстаннан тыс жерде болса — мүліктің орналасқан жері бойынша ашылады. Нотариус жүгіну күнін тіркейді — бұл мұрагердің өз құқықтары туралы мәлімдегенін растауға көмектеседі, алайда қабылдау мерзімінің өзі мұра ашылған күннен бастап есептеледі.
Іс мұраны қабылдау туралы немесе мұраға құқық туралы куәлікті беру туралы өтініш берілгеннен кейін ашылады. Нотариус құжаттарды қабылдап, олардың құрамын тексереді және істі ашады: мұрагерлердің шеңбері мен мүліктің құрамы айқындалады. Егер мұрагер басқа қалада тұрса, ол өтініштегі қолтаңбаны жақын маңдағы нотариуста куәландырып, құжатты мұраның ашылу орны бойынша нотариусқа пошта арқылы жібереді. Осы кезеңде Bonafacto заңгерлері құжаттар топтамасын келу алдында салыстырып тексереді, сонда жетіспейтін анықтамаға байланысты өтінішті қайта жіберуге тура келмейді.
Мұраны ресімдеу тәртібі бір қағидаға сүйенеді: өтініш мұрагердің мекенжайы бойынша емес, істің ашылу орны бойынша нотариусқа беріледі. Осыдан практикалық кеңес шығады — туыстықты растайтын қандай құжаттар мен мүлік туралы қандай мәліметтерді күтетінін нотариустан алдын ала нақтылап алып, оларды өтініш бергенге дейін жинаңыз.
Мұра куәлік алынған кезде емес, мұрагер қабылдауды растайтын әрекетті жасаған кезде қабылданды деп есептеледі, — нотариусқа өтініш беру мұны қағаз жүзінде тіркейді. Анна Кульжемиева
Мұрагерлік істі ашуға өтініш: оны кім және қалай береді
Мұрагерлік істі нотариус мұрагерлікке шақырылған адамның өтініші бойынша ашады. Өтінішті заң бойынша немесе өсиет бойынша мұрагерлер, олардың сенімхат бойынша өкілі және кәмелетке толмаған немесе әрекетке қабілетсіз мұрагердің заңды өкілі беруге құқылы. Егер мұрагер мүлікті іс жүзінде қабылдаған, бірақ нотариусқа жүгінбеген болса, ол өзгеше дәлелденбейінше, мұрагерлікті қабылдаған деп танылады; егер мұны құжаттармен растау мүмкін болмаса немесе дау туындаса, қабылдау фактісін сот тәртібімен анықтайды.
Өтініш мұрагерлік ашылған жердегі — мұра қалдырушының соңғы тұрғылықты жері бойынша, ал егер ол белгісіз болса, мүлік орналасқан жер бойынша нотариусқа беріледі. Өкіл арқылы сенімхат осындай әрекеттерге тікелей уәкілеттік берген жағдайда әрекет етеді, — әйтпесе құжаттарды тек мұрагердің өзі қабылдайды. Бармас бұрын құжаттар тізбесін салыстырып алу керек: мұрагерлікті рәсімдеуге қажетті құжаттардың бір бөлігін мұрагердің өзі дайындайды, қалғаны іс барысында сұратылады.
Өзімен бірге паспорт, мұра қалдырушының қайтыс болғаны туралы куәлік, туыстық туралы құжаттар немесе өсиет, мүлікке құқық белгілейтін құжаттар және өкілдің сенімхаты алынады. Көшірмелерді алдын ала әкелген дұрыс — бұл қайта баруға себеп азайтады.
Мұрагерлікке кіру үшін құжаттар: мұрагер нені дайындайды
Мұрагер мүлікті қабылдау туралы өтініш, ЖСН көрсетілген жеке куәлік, мұра қалдырушының қайтыс болуы туралы куәлік және мұрагерлік негізін — туыстықты немесе өсиетті растайтын қағаздарды дайындайды. Оларға объектілерге құқық белгілейтін құжаттар мен олар туралы техникалық мәліметтер қосылады. Нақты жиынтық негізге және мүліктің құрамына байланысты, сондықтан анықтамаларды жинамас бұрын тізімді нотариустан нақтылаған жөн.
Туыстық туу туралы, неке туралы куәлікпен немесе азаматтық хал актілерін тіркеу органының өзге қағазымен расталады. Өсиет бойынша мұрагерлер құжаттың өзін ұсынады, ал оның жарамдылығын нотариус бірыңғай нотариалдық ақпараттық жүйе арқылы тексереді. Жылжымайтын мүлікке құқық белгілейтін қағаздар техникалық паспортпен және тіркелген құқықтар мен ауыртпалықтар туралы анықтамамен толықтырылады.
Мұрагерлікке кіру үшін құжаттар нақты іс бойынша жиналады: мұрагерлік іске оларды тізімдеме бойынша қабылдайды, көшірмелер түпнұсқалармен салыстырылады. Қандай да бір қағаз болмаса, нотариус фактіні және мұрагерлік негізін немен растауға болатынын түсіндіреді. Bonafacto заңгерлері түпнұсқаларды көшірмелермен алдын ала салыстыруға кеңес береді — тегі немесе мекенжайы жазылуындағы айырмашылықтар рәсімдеуді тежейді.
- мұрагердің мүлікті қабылдау туралы өтініші;
- жеке куәлік және ЖСН ;
- мұра қалдырушының қайтыс болуы туралы куәлік;
- туыстық туралы құжат немесе өсиет;
- объектілерге құқық белгілейтін қағаздар;
- тіркелген құқықтар туралы анықтама және техникалық паспорт.
| Құжат | Нені растайды | Ерекшелігі |
|---|---|---|
| Өтініш | Мұрагердің ниеті | Жеке немесе өкіл арқылы беріледі |
| Қайтыс болуы туралы куәлік | Мұрагерліктің ашылуы | Актілерді тіркеу органының белгісі бар түпнұсқа |
| Туыстық туралы құжат | Заң бойынша мұрагерлік негізі | Азаматтық хал актілерін тіркеу органы берген |
| Өсиет | Өсиет бойынша мұрагерлік негізі | Бірыңғай нотариалдық ақпараттық жүйе арқылы тексеріледі |
| Құқық белгілейтін қағаздар | Мүліктің тиесілілігі | Жылжымайтын мүлікке — техникалық паспортпен |
Тізім нақты іс бойынша толықтырылады; көшірмелер түпнұсқалармен салыстырылады.
Пакетті кідіріссіз қалай жинауға болады: іс-қимыл тәртібі
Қағаздарды мұрагерлік негізінен мүлікке қарай жинаған ыңғайлы: алдымен мұрагердің қабылдауға құқығы бар екені, содан кейін оның нақты нені қабылдайтыны расталады. Мұндай тәртіп қандай анықтамалар қажет болатынын көрсетеді және артық нәрсе жинауға жол бермейді. Әрі қарай — қадам-қадам.
- Негіз: заң бойынша әлде өсиет бойынша мұрагерлік ететініңізді анықтаңыз, — туыстық туралы қандай қағаздар қажет екені және олардың жалпы қажет пе екені осыған байланысты.
- Жеке бас: куәліктегі және ЖСН-дегі деректердің туыстық туралы құжаттарда көрсетілгендермен сәйкес келетінін тексеріңіз.
- Қайтыс болуы: актілерді тіркеу органының белгісі бар қайтыс болу туралы куәліктің түпнұсқасын алыңыз — нотариус көшірмелерді түпнұсқалармен салыстырады.
- Мүлік: әр объект бойынша құқық белгілейтін құжатты, ал жылжымайтын мүлік бойынша тағы техникалық паспорт пен тіркелген құқықтар мен ауыртпалықтар туралы анықтаманы жинаңыз.
- Тізімдеме: қағаздарды тізімдеме бойынша тапсырыңыз және қабылданған құжаттардың тізімін өзіңізде ұстаңыз — ненің жетіспейтінін осылайша бақылау оңайырақ.
Мұрагерді басына қайтаратын қателіктер: құжат ауысқаннан кейін тегіндегі айырмашылықтар, объектіге техникалық паспорттың болмауы және қайтыс болу туралы куәліктің түпнұсқасын көшірмемен алмастыру әрекеті. Тағы бірі — өтінішті дұрыс емес нотариусқа беру: іс мұра қалдырушының соңғы тұрған жері бойынша ашылады, ал ол белгісіз болса — мүліктің орналасқан жері бойынша. Қағаз жоғалса, нотариус шешімді өзі айтып береді деп күтпеген жөн: ол фактіні немен растауға болатынын түсіндіреді, бірақ растауларды мұрагердің өзі жинауына тура келеді.
Сот арқылы мұраға кіру: дау талап арыз тәртібімен шешілетін жағдайлар
Сот нотариус куәлік бере алмаған кезде қосылады: қабылдау мерзімі өтіп кеткен, туыстық туралы құжаттар сақталмаған, мүлік құрамы расталмаған немесе мұрагерлер арасында келіспеушілік бар. Мұндай жағдайларда құқықты сот актісі растайды. Соттылық талапқа байланысты: мұраны қабылдау мерзімін қалпына келтіру туралы талап арыздар мұра ашылған жер бойынша, ал жылжымайтын мүлікке құқықтар туралы талап арыздар оның орналасқан жері бойынша беріледі.
Өтініш беруші талаптарын туыстық туралы құжаттармен, мұра құрамы туралы мәліметтермен және нақты қабылдау дәлелдерімен негіздейді: мұра қалдырушының пәтерінде тұру, коммуналдық қызметтерге ақы төлеу, мүлікті күтіп ұстау. Жауапкерлер — басқа мұрагерлер, олар болмаған жағдайда — уәкілетті орган. Сот қабылдау фактісін анықтайды немесе үлеске құқықты таниды.
Жеке сценарий — мұрагер нотариусқа мерзімі өткеннен кейін жүгінген жағдайда мұраға кіру мерзімін қалпына келтіру. Талап арызда өткізіп алу себебі және ол жойылған сәт көрсетіледі, — дәлелділігін бағалау осыған байланысты. Bonafacto заңгерлері алдымен нақты қабылдауды растайтын дәлелдерді жинауды ұсынады: олар сотта да, кейін нотариусқа рәсімдеу кезінде де қажет болады.
Мұраны нақты қабылдау: нотариусқа жүгінбеген жағдай
Мұраны нотариусқа өтініш бермей-ақ қабылдауға болады — егер мұрагер қайтыс болған адамның мүлкін іс жүзінде иеленуге кіріссе. Заң мұндай әрекеттерді мұраны қабылдау деп таниды: мұра қалдырушының тұрғын үйіне қоныстану, оны ұстауға ақы төлеу, заттарын билеу. Мұра қалдырушының пәтерінде тұру нақты қабылдаудың дәлелі болып табылады.
Мұраны қабылдаудың мұндай тәртібі құқықтарды ресімдеуді жоймайды — ол мұрагердің мүлікті қабылдағанын ғана растайды. ҚР АК бойынша осындай әрекеттерді жасаған мұрагер өзгеше дәлелденбегенге дейін мұраны қабылдаған деп танылады; егер мұны құжаттармен растау мүмкін болмаса немесе дау туындаса, қабылдау фактісін сот тәртібімен анықтайды. Bonafacto заңгерлері алдымен құжаттарды зерделейді, содан кейін ғана перспективаларды бағалайды.
Практикалық кеңес: коммуналдық қызметтерге ақы төлеу туралы түбіртектерді, шарттарды, хат-хабарларды сақтаңыз — дәл солар дәлелге айналады. Шығындарды көтергеніңізді және мүлікті пайдаланғаныңызды неғұрлым дәйекті растасаңыз, ұстаным соғұрлым берік болады.
Мұраны машинаға және басқа мүлікке рәсімдеу: неге назар аудару керек
Машина бойынша алдымен мұраға құқық туралы куәлік алынады, содан кейін автомобиль арнайы ХҚО арқылы қайта тіркеледі. Бұған дейін ауыртпалықтардың жоқтығы және құжаттардағы иесі туралы деректердің сәйкестігі тексеріледі. Мұраны рәсімдеу мерзімдері қабылдау мерзіміне байланысты: куәлік алты ай өткеннен кейін беріледі, ал қайта тіркеу оны алғаннан кейін жүргізіледі; құжаттар тізбесі мүлік түріне байланысты.
Жылжымайтын мүлік бойынша құқық құқықтық кадастрда тіркеледі, сондықтан құқық белгілейтін құжаттар мен техникалық құжаттаманың маңызы зор. Мүліктегі үлес, пәтердің бір бөлігі немесе жарғылық капиталдағы үлес оны бөліп шығаруды және басқа қатысушылармен келісуді талап етеді. Салымдар мен шоттардағы ақша банк арқылы куәлік бойынша рәсімделеді, банк құжаттарды өз бетінше тексереді. Рента шарты мен сыйға тарту құжаты бойынша ерекшеліктер бар: рента төлеушінің қарсы міндеттемелерін көздейді, сыйға тарту құжаты өтеусіз берілуді растайды, бұл дәлелдемелердің құрамына әсер етеді.
- Көлік: құқық туралы куәлік және арнайы ХҚО арқылы қайта тіркеу.
- Жылжымайтын мүлік: құқықты ХҚО арқылы құқықтық кадастрда тіркеу.
- Мүліктегі үлес: үлесті бөліп шығару және басқа қатысушылармен келісу.
- Салымдар мен шоттар: құқық туралы куәлікпен банкке жүгіну.
- Рента және сыйға тарту құжаты: мәміле шарттарын және растайтын құжаттарды тексеру.
- Жалпы: жеке басын куәландыратын құжат, туыстық туралы құжаттар, құқық белгілейтін қағаздар және қажет болған жағдайда бағалау.
Мұрагерлікке кіру кезіндегі баж және құқық туралы куәлік
Мұрагерлікке кіру кезіндегі баж мұрагерлік құқығы туралы куәлікті ресімдеумен байланысты. Куәлік мұрагерге өтетін мүліктің құрамын растайды және құқықтық кадастрда жылжымайтын мүлікке құқықты тіркеуге негіз болады; оны алғанға дейін объектілерге билік етуге болмайды, дегенмен құқық мұрагерлік ашылған күннен бастап туындайды.
Мұрагерлердің жекелеген санаттары үшін салық заңнамасы баж бойынша жеңілдіктерді көздейді — мұрагердің осындай санатқа жататыны нотариустан нақтыланады.
Мұрагерлік ашылған жердегі нотариус мүліктің құрамын тексереді, мұрагерлер шеңберін айқындайды және міндетті төлемдерді есептейді, содан кейін әрбір мұрагерге куәлікті жеке не барлығына бір құжатты береді. Bonafacto заңгерлері келу алдында мұрагердің ерекше санатқа жататынын нақтылауды және растайтын құжаттарды алдын ала дайындауды ұсынады. Алдын ала жиналған және тексерілген құжаттар пакеті беруді тоқтата тұру қаупін азайтады — ал мұрагерлікті ресімдеу тәртібінің өзін барлық құжаттар қолда болғанда өту ыңғайлырақ.
Мұрагерлікке кіру тәртібі: қайтыс болғаннан куәлікке дейін кезең-кезеңімен
Мұраны қабылдау тізбекке саяды: қайтыс болуды тіркеу, ашылу орны бойынша нотариусқа өтініш беру, құжаттарды жинау, қабылдау мерзімінің өтуін күту және мұрагерлік құқығына куәлік алу. Бастапқы нүкте — мұра қалдырушының қайтыс болуы: оны медициналық куәлік растайды, ал азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімі соның негізінде қайтыс болу туралы куәлік береді. Мұраның ашылу орны қайтыс болған адамның соңғы тұрған жері бойынша айқындалады, ал егер ол белгісіз болса — мүліктің орналасқан жері бойынша.
Әрі қарай бәрі нотариусқа байланысты: ол мұрагерлік істі ашады және қайтыс болған адам өсиетті өзгерткен-өзгертпегенін тексереді. Өтіш жеке өзі, нотариалды куәландырылған сенімхат бойынша өкіл арқылы немесе қолтаңбасы куәландырылған хат арқылы беріледі. Заң нақты қабылдауға да жол береді: егер мұрагер мүлікті пайдаланған болса, нотариус бұл фактіні анықтайды. Bonafacto заңгерлері келуге дейін туыстық және мүліктің тиесілігі туралы құжаттарды салыстырып тексеруді ұсынады — жетіспейтін қағаз кезектің өзінен де қатты істі тежейді.
- Қайтыс болу туралы медициналық куәлік алу және қайтыс болуды АХАТ бөлімінде тіркеу.
- Ашылу орны бойынша нотариусқа мұраны қабылдау туралы өтіш беру.
- Туыстық, мүліктің құрамы мен тиесілігі туралы құжаттарды жинау.
- Мұраны қабылдау мерзімінің өтуін күту.
- Мұрагерлік құқығына куәлік алу.
- Жылжымайтын мүлікке, көлікке және үлестерге құқықты құқықтық кадастрда және уәкілетті органдарда тіркеу.
Мұрагерлікке кіру кезіндегі жиі кездесетін қателер
Ең қымбат қате — нотариусқа баруды алты айдың өтуіне дейін кейінге қалдыру: өтініш осы кезеңде беріледі, одан кейін емес. Мұрагерлікке кіру мерзімдері мұраның ашылу күнінен бастап есептеледі, сондықтан «бәрі реттеліп болғанша» күту мерзімді өткізіп алуға және кейіннен сотта қалпына келтіруге әкеп соғады. Құжаттардың ең аз жиынтығын жинаған бойда өтініш беріңіз — қалғанын кейінірек тапсыруға болады.
Екінші қате — нотариусқа жүгінген күнді мұраның ашылу күнімен шатастыру. Нотариус жүгінген күнді тіркейді, бұл мерзімді есептеу үшін маңызды, бірақ бастапқы нүкте болып мұра қалдырушының қайтыс болған күні саналады. Екі күнді де есте емес, құжаттар бойынша салыстырыңыз.
- Нақты қабылдау туралы құжаттар: төлем туралы түбіртектерді, шарттарды, хат-хабарларды сақтаңыз — олар мүлікті іс-әрекеттермен қабылдағаныңызды растайды.
- Өсиет: нотариустан қайтыс болған адам құжатты өзгерткен-өзгертпегенін нақтылаңыз — соңғы редакция үлестерді өзгеше қайта бөлуі мүмкін.
- Куәлікке дейінгі билік ету: мұрагерлік құқығына куәлік алғанға дейін мүлікті сатпаңыз және қайта рәсімдемеңіз.
Bonafacto-да кезеңнің құны жұмыс басталғанға дейін шартта тіркеледі, сондықтан іс-әрекеттер тәртібі мен шығыстар алдын ала түсінікті. Өтініш бермес бұрын әр тармақты тексеріңіз — осылайша іс қайтарымсыз және қосымша барусыз өтеді.
Мұрагерлікке кіру: бастысы туралы қысқаша
Мұра мұра қалдырушы қайтыс болған күннен бастап ашылады, ал мүлікті қабылдауға алты ай беріледі — бұл мерзім ашылу күнінен бастап есептеледі, нотариусқа барған күннен емес. Қабылдау туралы өтініш мұра ашылған жердегі нотариусқа беріледі, ал алынған мұрагерлік құқығы туралы куәлік мүлікке құқықтарды тіркеуге негіз болады. Егер мерзім өтіп кетсе немесе мұрагерлер арасында дау болса, мәселе сотта шешіледі.
Практикалық кеңес: құжаттарды жинауды соңғы апталарға қалдырмаңыз және мұра қалдырушының мүлігіне қатысты кез келген әрекетіңізді — жазбаша түрде, күндері мен растауларымен бірге тіркеп отырыңыз. Мұндай жазбалар нақты қабылдауды растауға көмектеседі және нотариусқа немесе сотқа жүгінген кезде пайдалы болады.